Fosil; yer kabuğunun en üst bölümünü meydana getiren tortul kayaçların çoğunda bulunan, iyi bir şekilde korunmuş ya da erozyon gibi birtakım afetler sonrası zarar görmüş ölü organizma kalıntılarına verilen isimdir.
Fosil Nedir? Fosiller ile İlgili Bilgiler
Jeolojik zamanlarda yaşamış olan canlıların artıklarına verilen isim olan fosil, bu canlıların jeolojik formasyonlar içinde korunmuş kalıntılarını ve aynı zamanda izlerini içermektedir. Bu oluşumların içerisinde yer alan sedimanter kayaçların meydana geldiği jeolojik zamanları göstermektedir. Fosil oluşumu; geçmiş zamanlarda yaşamış olan bir canlının kemikleri, iskeletler, ayak izleri, sürünme izleri, reçine içinde korunmuş parçaları ve daha ince kalıntıları olarak tanımlanan bir süreçtir.
Evrimlerle ilgili bilgi veren fosiller, eski iklimler, eski yaşam ortamları gibi birçok konu hakkında bilgi veren fosil örnekleri; maden, petrol gibi ülke kaynaklarının keşfedilmesi için oldukça önemli veriler meydana getirmektedir. Bununla birlikte koleksiyonculukta da kullanılabilir. Evrimin en önemli kalıntısı olan bu yapılar, keşif için önemlidir.
Fosil çeşitlerinin meydana gelmesi için, ilk olarak bir organizmanın üzerinin hızlı bir şekilde kum ya da çamurla kaplanması gerekir. Genel olarak bu durum karadan daha çok deniz tabanında meydana gelmektedir. Fiziksel ve kimyasal ayrışma sonucunda devamlı olarak karadan denize taşınan tortullar, deniz tabanın birikirler. Bu şekilde ölen organizmaların korunmasını da sağlar.
Fosil Nasıl ve Nerelerde Oluşur?
Mineral yakıtlar olarak da bilinen fosiller, canlı organizmaların toprak altında çözünmesi ile meydana gelmektedir. Bu organizmaların çözünme işlemi milyarlarca yıl sürmektedir. Yakıt olarak da kullanılan fosiller, belirli bir rezerve sahiptir. Fosil yakıtlar; kömür, petrol de doğal gaz şeklindedir.
Fosilleşme, ölü olan mikroorganizmanın uzun yıllar boyunca fiziksel, kimyasal ve biyolojik değişimi sonucunda meydana gelmektedir. Ölmüş bir canlının organizması uygun bir yerde bu değişime uğrarsa eğer, fosil meydana gelmektedir. Fosil nerelerde oluşur diye baktığımızda en uygun ortam tortul kayaçlardır. Bununla birlikte magmatik ve başkalaşım kayaçlarında da fosiller meydana gelebilir.
Fosillerin meydana gelmesi belli bir sürece ve evreler dayanır. Bunlardan ilki çürüme, ikincisi çözünmedir. İçerisindeki anorganik kısımlar fosilleşme için uygun sayılmaktadır. Kavkı, kemik ve diş örnekleri bunlara örnektir.
Fosillerin Yararları Nelerdir? Ne İşe Yarar?
Dünyada gerek duyulan enerjinin büyük bir kısmının karşılanmasını sağlayan fosiller, bulundukları dönemin özellikleri hakkında birtakım bilgiler vermektedir. Büyük boyutta olan kalıntılara makrofosil, küçük olanlara mikrofosil denir. Küçük olan mikrofosiller mikroskop altında incelenmektedir. Bulunan en eski fosiler göre dünya yaşamı 4 bin yıl önce başlamıştır.
Eski denizler ile karaların yerlerinin belirlenmesini ve iklim şartlarını niteleyen fosillerin faydaları arasında soyu tüketnmiş olan canlılar hakkında bilgi vermesi de bulunmaktadır. Canlıların gelişimleri, evrimleri hakkında bilgi veren bu oluşumlar, aynı zamanda yakıt olarak da kullanılır ve bu konuda katkı sağlar.
Fosil Yaşı Nasıl Hesaplanır?
Geçmiş yıllar hakkında pek çok bilgi veren fosillerin yaşının hesaplanması için öncelikle radyoaktif maddelerin özelliklerinden yararlanılmaktadır. Uygulanan uzun ve oldukça titiz laboratuvar çalışmaları gerekmektedir. Radyoaktif maddeler zaman içerisinde başka maddelere dönüşmek için parçalanırlar. Bu parçalanmalar her radyoaktif madde için belirlidir. Ayrıca bu sürekli aynı kalmaktadır. Bu maddenin parçalanması için geçen süre yarı ömür olarak nitelendirilmektedir. Bu şekilde fosillerin yaşının hesaplanması için oldukça kesin ölçütler elde edilmektedir.
