Düzgün konuşmayı zorlaştıran bir durum olan kekemelik, çocukluk döneminde meydana gelen bir konuşma bozukluğu olarak nitelendirilmektedir.
Kekemelik Neden Olur? Sebepleri Nelerdir?
Çoğunlukla 2-4 yaşları arasında meydana gelen kekemelik, erkek çocuklarında kızlara göre daha fazla görülen bir durumdur. Hecelerin, seslerin ya da sözcüklerin tekrarlandığı bir konuşma bozukluğu olan kekemelik, kişinin normal konuşma akışını bozmaktadır. Konuşma kesintiler olması, hızlı göz kırpmalarının oluşması ve dudaklarda titreme görülmesi kekemelikte en fazla rastlanılan durumlardır.
Çocukluk döneminde kekemelik geçici olabileceği gibi kalıcı hale de gelebilir. Geçici olarak ortaya çıkmasının nedeni çocukların düşünme hızının konuşma hızından daha fazla olmasıdır. Genel olarak kekeleyen çocukların daha zeki olduğu belirtilmektedir. Bu çocuklar hızlı düşünürler ve konuşma hızları düşünme hızlarının arkasında kalır. Bunun sonrasında ise kekeleme meydana gelir. Eğer ki aile tarafından baskı yapılmazsa zaman içerisinde kendiliğinden geçebilmektedir.
Genel olarak kekemelik nedeni tam olarak bilimese de korku ve stres gibi faktörler sonucunda meydana gelebileceği belirtilmektedir. Çocuğun konuşması gerektiği zaman beyninin ağız kaslarına mesaj göndermesi sırasında bir gecikme ya da hata meydana gelebilir. Bu ağız kaslarının koordine olmasını önler ve bunun sonucunda kekemelik meydana gelir. Bununla birlikte solunum güçlüğü ve nefesi yanlış kullanma da ortaya çıkar. Yaşanan travmalar, aile için huzursuzluk, psikososyal olarak sıkıntılı bir çevre ve korku bu duruma neden olmaktadır.
Evde Kekemelik Egzersizleri Nelerdir?
Öncelikle belirtmek gerekir ki bu tarz bir konuşma bozukluğu varsa mutlaka uzman bir hekime başvurulmalıdır. Bununla birlikte evde kekemelik egzersizleri de uygulanabilir. Bunlar;
- Ünlü harflerin yüksek sesle söyletilmesi etkili olabilmektedir. Ünlü harfleri söylerken açık ve yüksek bir sesle telafuz etmesi sağlanmalıdır.
- Duraklama tekniği uygulanan egzersizlerden biridir. Şöyle ki bir fikir ya da cümleyi söylerken ilk kelimeden sonra duraklamaları ve sonrasında 2-3 kelime söyledikten sonra duraklamaları öğretilir. Bu şekilde çocuklar konuşurken duraklamaları gereken yerleri öğrenirler.
- Çene egzersizler bir diğer yöntemdir. Çocuğunuza çenesini mümkün olduğunca geniş olarak ayırmasını isteyiniz. Bu pozisyonda kalarak dilini ağzının üstüne çıkarmasını söyleyiniz. Dil ucu ile ağzının üstüne doknmaya devam eden çocuk daha sonra dilinin ucunu ağzının arkasında doğru hareket ettirmelidir. Dil bu şekilde gerildikten sonra birkaç saniye bu şekilde kalmasını isteyiniz. Sonrasında dili aşağıya doğru çekip bu şekilde birkaç saniye kalarak çeneye ulaşmaya çalışıyormuş gibi dilini ağzından çekmesini isteyiniz. Bunu her gece 4-5 kere yaptırmak etkili olmaktadır.
- Pipetle içmek oral-motor egzersizlerinden biridir ve kekemelik için etkilidir. Dilin konuşma için stratejik konumda kalmasını sağlayan bir yöntemdir.
Kekemelik problemi yaşayan çocuklara emzik verilmemelidir. Yetişkinlerde kekemelik neden olur diye baktığımızda ise genel olarak çocukluktan geldiğini görmekteyiz.
Kekemelik Tedavi Yöntemleri Nelerdir?
Çoğunlukla çocukluk döneminden gelen kekemelik tedavisinde süreç; değerlendirme, fark ettirme, değiştirme ve genelleme olmak üzere 4 aşamada gerçekleştirilmektedir. Kekemeliği şiddeti terapinin yönelimini belirlemektedir. Tedavi olarak farklı yöntemler uygulanabilir. Her birinin amacı akıcı konuşmayı sağlamak, konuşma hızının yavaşlatılması, konuşmanın düzenlenmesi ile akıcı bir formun kazandırılmasıdır. Blok modifikasyonu, kolay konuşma tekniği, uzatılmış konuşma, nefes alıştırma teknikleri tedavi yönteminin örnekleridir.
Sonradan Kekemelik Neden Olur?
Kişinin yaşamış olduğu travma, stres, korku gibi etkenlerden aniden oluşan kekemelik gibi durumlara yol açabilmektedir. Uzman bir doktora gitmek ve gerekli tedavi yöntemlerinin uygulanması ile iyileştirme sağlanabilmektedir. Dil ve konuşma terapistleri tarafından uygulanan terapiler ile kekemelik giderilebilir.
