Kortizon; vücutta iltihaplanmayı önleyen, böbrek üstü bezler tarafından üretilen, birçok ciddi hastalığın tedavisinde kullanılan bir hormondur.
Kortizon Nedir, Ne Demek?
İnsan vücudunda bulunan ve üretilen kortizol hormonunun sentetik şekline kortizon denmektedir. Deri hastalıklarının tedavisinde, astım, bronşit, alerjik hastalıklar ya da pek çok önemli rahatsızlığın tedavisinde kullanılan kortizon hormonu, ilaçların içerisinde bulunur. Hastalığın şiddetine göre doktorun öneri ve onayı dahilinde kullanılması gereken kortizon, yanlış ve aşırı kullanıldığında birtakım yan etkilere neden olabilmektedir. Bu etkiler ciddi sonuçlar meydana getirebilir. Obezite, kemik erimesi bu tarz ilaçların fazla tüketilmesi durumunda oluşan rahatsızlıklardır.
Kortizon; bağışıklık sisteminin çalışmasını engelleyen inflamatuvar ve alerjen etkilerin meydana getirdiği etki ve tepkimeleri azaltan ilaç olarak nitelendirilir.
Kortizon ilaçları vücutta doğal olarak salgılanan kortizol hormonunu taklit etmektedir. Bu ilaçların içerisinde farklı bileşenler de yer aldığı için vücutta üretilen hormondan çok daha etkili ve baskındırlar. Böbrek üstü bezler tarafından salgılanan hormonun yapay çeşitleri olarak nitelendirilen kortizon pek çok hastalığın tedavisinde kullanılmaktadır. Vücutta üretilen kortizol hormonu yağların kana karışarak şeker dönüşmesini yani vücutta enerji oluşmasını sağlayan bir yapıdır. Bunun yanında bağışıklığın güçlenmesine etki ederek, vücutta antikor üretiminin oluşmasına yardımcı olmaktadır. Eğer bu hormon vücutta yeterli düzeyde salgılanmazsa halsizlik, yorgunluk ve bağışıklığın zayıf olması gibi etkiler meydana gelir.
Kortizon Ne İçin Kullanılır?
Genel olarak vücut yüksek bir stres altına girdiği zaman ya da hayati tehlike oluşturan bir durum sırasında salgılanmaya başlar. Bu hormon vücudun ısısını ve kan basıncını etkileme eğilimindedir. Vücutta bir hastalık meydana geldiği zaman kortizol üretiminde azalma söz konusu olur. Bu nedenle dışardan kortizon alımının gerçekleşmesi sağlanmalıdır. Damar yolu, cilt, ağız gibi farklı şekillerde vücuda alınabilmektedir.
Eğer vücut yeterli oranda kortizon salgılayamıyorsa dışarıdan yükleme yapılması gerekmektedir. Kortizon pek çok hastalığın tedavisinde kullanılmaktadır. Fakat burada asıl önemli olan kullanım miktarıdır. Hastalığın şiddetine ve vücudun tepkimelerine göre kullanım miktarı belirlenmelidir. Başka bir hastalığı tedavi ederken vücutta yan etki de meydana getirebilmektedir. Fakat bunun asıl nedeni vücuda çok fazla kortizon alınmasıdır. Romatizmal hastalıklar, kas hastalıkları, sinir sistemi, kalp-damar, tümör tedavileri ve karaciğer ile ilgili hastalıklarda bu ilaçlar kullanılmaktadır.
Kortizonun Zararları ve Yan Etkileri Nelerdir?
Kortizon kişide kişiye değişkenlik gösteren yan etkiler meydana getirebilmektedir. Vücudun bazı bölgelerinde şişlikler ve fazla yağlanmalar, şeker ve tansiyonun yükselmesi, çocuklarda gelişim bozukluğu, adet düzensizliği, gözlerde katarakt etkisi, adele zayıflığı ve erkeklerde testislerde birtakım sorunların görülmesine neden olabilir. Sadece vücut sağlığını değil aynı zaman ruhsal sağlığı da bozabilir. Psikolojik problemlere ve sorunlara neden olabilir.
Kortizon İğnesi ve Hapı Kullananlar
Hiçbir ilaç kişinin kendi isteğiyle alınmamalıdır. Doktorun önermesi ve reçetelendirmesi ile kullanılmalıdır. Kortizon hapı ve iğnesi de aynı şekilde doktorun belli bir hastalığın tedavisinde gerek görmesi ile kullanılmaktadır. Kortizon kullananlar beslenmeye dikkat etmelidir. Tuz kullanımını çok az yapmalı veya hiç yapmamalıdır. Şekersiz beslenmeye ve vücutta şeker meydana getiren her türlü besinden uzak durmaya dikkat edilmelidir.
