Şeker yükselmesi; aynı zamanda hiperglisemi olarak da bilinen, susuzluk hissi, ağız kuruluğu, sık sık idrara çıkma, görme bozukluğu gibi semptomlar ile kendini gösteren bir rahatsızlık durumudur.
Şeker Yükselmesinin Belirtileri Nelerdir?
Vücudun yeterli olarak insülin hormonu üretememesi sonrasında gelişen şeker yükselmesi; kan şekerinin olması gereken değerlerin üzerinde seyretmesi durumu olarak tanımlanır. Sağlıklı bir insanda açlık kan şekeri düzeyi 70-100 mg/dl, tokluk kan şekeri ise 140 mg/dl'yi geçmemektedir. Eğer geçerse şeker yükselmesinden söz edilmektedir. Eğer hiperglisemi belirtilerine bakacak olursak;
- Ağız kuruluğu söz konusu olur.
- Çok su içme isteği meydana gelir.
- Sık sık idrar çıkma gereksinimi doğar.
- Nefeste meyvemsi bir aseton kokusu olmaktadır.
- Halsizlik ve beraberinde güçsüzlük görülmektedir.
- Karın ağrısı söz konusu olabilir.
- Kilo kaybı söz konusu olduğunda hiperglisemiden bahsetmek mümkündür.
Diyabet hastalarında çok sık meydana gelen şeker yükselmesi, insülini ve ilacı gerektiği gibi kullanmamak, doğru bir şekilde beslenmemek, egzersiz yapmamak, aşırı stresli olmak, vücutta mikrobik bir hastalığın olması sonrasında şeker yükselmesine neden olabilir. Yemekten sonra şeker yükselmesi de söz konusu olmaktadır. Fakat bu belirtilen değerlerin üzerinde değilse sorun oluşturmaz. Açlık ve tokluk şekeri aynı değildir.
Şeker Yükselmesine Ne İyi Gelir?
Kan şekeri kontrolünün sağlanması için evde şekeri düşürmenin yolları hakkında birtakım bilgiler verebiliriz:
- Egzersiz yapınız. Düzenli egzersiz yapmak, şekerin enerji olarak kullanılmasını sağlar ve böylece dengelenmesine destek olur. İdeal kilonun korunmasını da sağlar. Tip 2 diyabet hastalarında vücut hücreleri kan şekerinin düşürülmesinden sorumlu olan insülin hormonuna karşı dirençlidir. Bunun sonrasında kan şekerinde yükselme meydana gelir. Düzenli spor yapıldığı zaman vücut hücreleri insüline cevap verir. Hasta yaşına uygun olarak spor, yürüyüş, ağırlık kaldırma gibi aktiviteler sağlarsa, şekerin düşürülmesi sağlanabilir.
- Karbonhidrat tüketimini kontrol altında tutunuz. Doğal ya da yapay besinlerde bulunan şeker, nişasta, lif gibi bileşenler karbonhidratları oluşturmaktadır. Vücut karbonhidratları sindirdiği zaman glikoz başta olmak üzere çeşitli moleküller meydana gelir. Eğer karbonhidrat çok fazla alınırsa insülin ve kan glikozu arasındaki denge bozulur. Bu da kan şekerini yükseltir. Ekmek, makarna, mısır, patates, süt, dut, böğürtlen, şekerli, gazlı ve alkollü içecekler, tatlı, dondurma ve pasta, hamur işi gıdaları karbonhidrat içerir ve aşırı tüketilmemelidir.
- Lifli besinleri tüketiniz. Karbonhidrat sindirimini ve şeker emilimini yavaşlatan bu besinler, kan şekerinin dengelenmesine yardımcı olur. Özellikle çözünebilen lifler, kan şekerinin dengelenmesi konusunda daha fazla etkilidir. Brüksel lahanası, brokoli, armut, avokado, incir, şeftali, kayısı, nektarin, havuç, elma, bunlar arasında yer alır. Bu besinler de aşırı tüketilmemeli, dengeli yenmelidir.
- Bol sıvı tüketiniz. Sıvı tüketimi sayesinde böbreklerde idrar çıkışı artar ve bu da kandaki fazla şekerin vücutta atılmasını sağlar. Fakat şeker içeren içecekler değil, su gibi faydalı sıvılar tüketilmelidir.
- Öğünlerinizde porsiyon kontrolü yapınız. Kalori alımını kısıtlayınız. Bu hem kilo kontrolü hem de diyabet için etkilidir. Yemek yerken daha küçük tabakları tercih ediniz. Açık büfelerden uzak durunuz. ayrıca yemekleri yavaş yavaş yiyiniz.
- Glisemik indeksi düşük olan yiyecekleri tüketmeye özen gösteriniz. Bu tarz besinler kan şekerinde önemi bir artış meydana getirmez. Bulgur, yoğurt, ayran, yulaf, baklagil, balık, nişastasız yiyecekler, tam buğdaylı makarna bu tarz besinlere örnektir.
Eğer yüksek kan şekeri belirtileri yaşamak istemiyorsanız, kilo kontrolü sağlamanız gerekir. Stresten uzak durmanız tavsiye edilir. Stres sırasında salgılanan glukagon, kortizol gibi hormonlar, kan şekerinin yükselmesine neden olmaktadır. Ayrıca uyku kalitenizi artırın ve düzenli, dengeli uyku sağlayınız. Kan şekerinizi düzenli olarak açlık ve tokluk olarak takip ediniz. Tüm bunlara rağmen şekeriniz çok yüksekse mutlaka uzman bir doktora danışınız.
Şeker Yükselmesi Baş Ağrısı ve İshal Yapar mı?
Genel olarak baş ağrısı şeker yükselmesinin erken belirtileri arasında gösterilmektedir. Kan şekerinin yükselmesi sonrasında gelişen baş ağrısı birkaç gün sürebilir. Kan şekeri yükseldikçe ağrının şiddeti de artabilmektedir. Özellikle rafine şekerler, bağışıklığı olumsuz yönde etkileyerek baş ağrısına ve hatta migrene neden olabilirler. Kandaki glikoz seviyesi yükseldiğinde beyindeki oksijen seviyesi azalır ve bu da ağrıya neden olur.
Eğer ki kan şekeri kontrol altına alınmazsa birtakım sindirimsel bozukluklar oluşturarak ishale neden olabilir. Şeker yükselmesi ishal oluşturabilen bir durumdur. Şeker hastalığı diyabetik gastroparazı meydana getirerek mide hareketlerini, otonom nöropati meydana getirerek ise bağırsak hareketlerinin bozulması durumuna neden olur.
Yoğurt ve Limon Şekeri Düşürür mü?
Yapılan birtakım araştırmalara göre şeker hastalarının gün içerisinde 1 kase yoğurt yemesi hem kan şekerinin düşürülmesi hem de diyabet riskinin azaltılması konusunda etkilidir. Tarçınlı yoğurt şekeri düşürür mü diye baktığımızda tarçının bu konuda etkili olduğunu söylemekte de yarar vardır.
Peki limon şekeri düşürür mü? Birçok kişi asitli ve ekşi tadı ile limonun şekeri düşüreceğini düşünse de tam tersi olarak limon şekeri yükselmesine neden olabilir. Meyve yendiğinde şeker yükseldiği gibi aynı şekilde limon da bu etkiyi meydana getirmektedir.
