Veba hastalığı; milyonlarca insanın ölmesine neden olan, pirelerden bulaşan ve kara ölüm, kara veba gibi isimlerle nitelendirilen bir salgındır.
Veba Hastalığı Ne Demek?
Kırsal kesimlerde ortaya çıkmış olan veba hastalığı, kısa süre içerisinde hem kentlere hem de farklı ülkelere yayılım göstermiş, yersinia pestis isimli bir bakterinden kaynaklanan salgındır. Pireler ile yayılım gösteren bu hastalık aynı zamanda farelerin çok fazla bulunduğu yerleşim yerlerinde de hızlı bir şekilde yayılma özelliği göstermiştir. Bir zamanların en tehlikeli ölümcül hastalığı olarak betimlenen ve kara ölüm gibi bir hastalık ile de bilinen bu salgın, bakteri kaynaklı olduğu için antibiyotikler ile tedavi edilmektedir. Bu nedenle günümüzde artık yayılımı gibi durumlar söz konusu değildir.
Yersinia pestis, kısa ve kalın bir bakteridir ve hızlı bir şekilde bulaşma özelliğine sahiptir.
Dünya nüfusunun büyük bir kısmının ölmesine neden olmuş olan kara veba, tarih boyunca görülmüş en büyük salgınlar arasında yer almaktadır. Hastalığa neden olan bakteri karanlık ve nemli yerlerde, herhangi bir canlı vücuduna gerek duymaksınız uzun zaman boyunca yaşayabilmektedir. Pire dışkısının görüldüğü ve olduğu yerlerde 1 ay yaşayan bu bakteri, balgam ve iltihapta ise haftalarda varlığını devam ettirebilmektedir. Bunun yanında soğuğa dayanıklıdır ve özellikle donmuş yerlerde uzun zaman varlığını korur. Görüldüğü üzere oldukça dayanıklı ve yaşamaya yüz tutmuş bir bakteridir. Bu nedenle hızlı yayılmış ve birçok insanın yanı sıra hayvanların da ölmesine sebep olmuştur.
Veba Hastalığı Hangi Yılda Ortaya Çıktı?
Milattan önce de olduğu belirtilen veba, 1346-1353 yılları arasında ortaya çıkmış olan bir hastalıktır. Çin ve Orta Asya'da görülen bu virüs göçlerle birlikte kısa süre içerisinde tüm Avrupa'ya yayılmıştır. 19. yy.'a kadar ciddi oranda ölümlere neden olmuştur. Özellikle İngiltere, Fransa ve İtalya gibi Avrupa ülkelerinde yaklaşık olarak %50 oranında ölüm görülmüştür. O dönemlerde 450 milyon küsür olan dünya nüfusunda yaklaşık olarak 100 milyon kişi hayatını kaybetmiştir.
1894 yılında Alexandre Yersin tarafından keşfedilen ve kendi ismini taşıyan yersinia pestis isimli bakteri keşfedilmiş daha sonra bakterinin ölmesine dair ilaçlar geliştirilerek salgın kontrol altına alınmıştır. Bu dönemde virüsün bu kadar hızlı yayılmasının ve çok fazla can almasının nedeni ise kaynakların yetersiz olması, insanların beslenememesi ve bağışıklıklarının güçsüz olmasıdır.
Veba Hastalığı Nasıl Anlaşılır? Belirtileri Nelerdir?
Hastalığa neden olan bakteri vücuda enfekte olduğu andan itibaren yüksek ateş ile belirti göstermektedir. Ayrıca vebanın farklı türleri bulunmaktadır. Eğer yüksek ateş ile birlikte, pire ısırıklarının olduğu yerlerde kabarma ve baş, bel, omuz bölgesinde ağrı söz konusu ise bubonik veba olabilir. Kusma, bulantı, bağırsak hareketlerinde bozulma, kilo kaybı, burundan ve ağızdan kan gelmesi gibi durumlar söz konusu ise septisemik veba belirtileridir. Eğer ki nefes almada güçlük, balgamda kan, öksürme ve şoka girme gibi etkiler varsa bu da akciğer vebası şeklinde nitelendirilir.
Veba Hastalığının Tedavisi Var mı?
Bakteri kaynaklı bir hastalık olması onun antibiyotik ile tedavi edilebilmesini sağlamaktadır. Günümüzde vebanın tedavisi vardır. Erken teşhis burada önemlidir. Yersinia pestis isimli bakteri vücuda bulaştığından yüksek ateş ile birlikte iç organlara zarar verebilmektedir. Bu nedenle oldukça dikkatli olunmalıdır.
