Zencefilgiller ailesinden gelen çiçekleri sarı renkli, yaprakları büyük olan otsu bitkiler zerdeçal veya Hint safranı olarak adlandırılmaktadır.
Zerdeçal Nedir? Ne İşe Yarar?
Anavatanı Güney Asya yani Hindistan olması renginin sarı olması nedeniyle Hint safranı adını almaktadır. Bitkinin sap kısmından elde edilen safrana benzeyen maddeden toz haline getirilerek baharat yapılmaktadır. Zerdeçalın içeriğinde b6 vitamini, demir ve manganez içeren vitamin ve mineraller bulunmaktadır. Bu bitkiye rengini veren özellikle kalp sağlığına faydalı olan içeriğinde bulunan özel maddenin ismi kurkumindir.
Zerdeçalın hücre koruyucu etkisi bulunmaktadır.
Zerdeçal eski zamanlardan beri Uzakdoğu'da tıpta kullanılmaktadır. Günümüzde zerdeçal hapları bile üretilmektedir. Fakat bu ilaçları kullanmadan önce muhakkak fitoterapi uzmanı doktordan yardım alınmalıdır. İlaç bilinçsiz bir şekilde kullanılmamalı Tarım Bakanlığı tarafından onayı olup olmadığı da kontrol edilmelidir.
Zerdeçalın Faydaları Nelerdir? Neye Yarar?
Zerdeçalın kullanım alanları çok fazladır. Mutfakta özellikle baharatın merkezi olan Hindistan'da curry ismi verilen baharat yapımında kullanılan malzemelerden biridir. Pilav yapımında, bütün hamur işlerinde, balık çorbalarında, bazı salatalarda, paella yapımında aktif olarak kullanılmaktadır. Yiyeceklerin ömrünü uzatarak çabucak bozulmalarını önlemektedir. Yemeklerden başka sağlık açısından da önemi çok büyüktür. Antioksidan ve antienflamatuardır. Zerdeçalın genel olarak en fazla kullanıldığı alanlar şu şekildedir:
- Mikrop öldürmeye yarar.
- Kanser hastalığına karşı korumaktadır. Özellikle kolon kanseri, meme kanseri ve prostat kanserine karşı hücre yenilenmesini hızlandırarak fayda sağlamaktadır.
- Alzheimer hastalığının olmasını önlemektedir.
- Doğal antidepresan olduğu için depresyon ilacı olarak kullanılmaktadır.
Zerdeçal Neye İyi Gelir?
Zerdeçal için özellikle yurtdışında yapılan ve faydalarının ispatlandığı bilimsel çalışmalar vardır. 2011 yılında Japonya Niigata Üniversitesinde yapılan araştırmalar sonucu kalp hastalığına iyi geldiği ve iyileşme olduğu ispatlanmıştır. 2009 yılında ise Auburn Üniversitesinde yapılan deneyler ve araştırmalar sonucu şeker hastalığında yararı olduğu özellikle diyabetes mellitus - tip 2 rahatsızlığının tedavisinde önerilmektedir. 2012 yılında yapılan araştırmalarda ise eklem ağrılarını azalttığı, iltihap giderici olduğu ve ağrı kesici özelliği ortaya çıkmıştır. 2013 yılında Amerikalı ve Hintli bilim insanları zerdeçal bitkisinin etkileri hakkında yaptıkları ortak bilimsel çalışma sonucu hormonları etkileyerek dopamin ve serotonin hormonu salgılanmasını arttırarak mutluluk arttırıcı etkisini keşfetmişlerdir.
Zerdeçal Nasıl Tüketilir? Nasıl Kullanılır?
Zerdeçal, bilimsel olarak ispatlanan diğer etkileri ise beyni koruduğu, vücudun asitlik düzenini ayarladığı, karaciğeri koruduğu, sindirim sistemine faydalı olduğu en önemlisi de yaşlanmayı yavaşlatmış olmasıdır. Bu etkilerin ve faydaların yanı sıra bir de spor yapanlar kullandıklarında kasların yorulmasını etkileyerek kas ağrılarını önlediği ve kas gelişimine faydası olduğu bilinmektedir. Doktorlar geçiş mevsimlerinde düşüş gösteren bağışıklık sistemini doğal yolarla güçlendirmek için zerdeçal kullanımını önermektedirler.
Çocuklara uygulaması ebeveynlerin sabah akşam süt içine karıştırarak içirmelerini önermektedir. Son dönemlerde zerdeçal çayı popüler olmuştur. Toz şeklinde hazırlanacak zerdeçal su içinde kaynatılarak tüketilebilmektedir. Eğer toz değil de bitki kök halinde ise suya kökü koyarak kaynatıp içilebilmektedir. Toz veya kök olmasının farkı yoktur. Her ikisi de aynı şekilde hazırlanarak tüketilebilmektedir.
