Maymun çiçeği hastalığı; aynı zamanda monkeypox virüsü olarak bilinen, sıçan, maymun, fare gibi küçük memeli hayvanlardan temas ya da bu hayvanların yenmesi ile bulaşan, ölüm gibi ciddi sonuçlar meydana getirebilen bir rahatsızlıktır. Yazımızın içerisinde maymun çiçeği virüsü hakkında geniş bilgilere yer verirken Türkiye'de var mı ve insandan insana bulaşır mı sorularına da yanıt bulacağız.
Maymun Çiçeği Hastalığı Nedir?
Poksvirüs ailesinden olan RNA genetiğe sahip olan bir virüsten bulaşan ve yayılan maymun çiçeği hastalığı; deri üzerinde kabardıkların meydana gelmesi ile ortaya çıkan ve su çiçeğini andıran bir rahatsızlıktır. Genetik materyali RNA kaynaklı olması sayesinde mutant değildir. Mutasyona uğramadığı için salgın haline dönüşmesi daha zordur. İlk olarak 1970 yılında ortaya çıkmış olan maymun çiçeği virüsü, Orta ve Batı Afrika'da aynı zamanda Nijerya'da etkili olmuştur. O dönemlerde bir salgın gibi olsa da kontrol altına alınmıştır.
Monkeypox virüsü; Kongo Havzası ve Batı Afrika olmak üzere iki şekilde karşımıza çıkmaktadır. Kongo Havzası türünde ölüm oranları Batı Afrika türüne göre daha fazladır. Son günlerde İngiltere'de vakaların görülmesi, tıpkı koronavirüs gibi salgın ihtimalinin endişesini meydana getirmiştir. Fakat yapılan birtakım araştırmalara göre maymun çiçeği virüsünün kontrol altına alınması daha mümkündür.
Maymun Çiçeği Virüsü Bulaşıcı mı?
Hayvandan hayvana ve hayvandan insana bulaşabilen maymun çiçeği virüsü, hayvanlar aleminde hastalık meydana getiren en önemli virüs olarak nitelendirilmektedir. Maymun çiçeği hastalığı insandan insana bulaşır mı diye baktığımızda tükürük ya da temas yolu ile enfekte olabilmektedir. Virüsün bulaştığı hastanın yatağını ya da bir eşyasını kullanmak da aynı şekilde sebep olabilir. Fare, maymun, sıçan gibi küçük memeli hayvanlardan enfekte olan monkeypox virüsü kuluçka süresi yaklaşık olarak 6 ile 16 gün arasında değişmektedir. Hastalığın semptomlarını fark edildiğinde ya da hastalıktan şüphelenildiği zaman izolasyon sağlanmalıdır.
Monkeypox Virüsü Belirtileri Nelerdir?
Su çiçeği hastalığı ile benzerlik gösteren maymun çiçeği hastalığının belirtilerine baktığımızda öncelikle yüksek ateşi sayabiliriz. Diğer belirtiler şu şekildedir:
- Şiddetli baş ağrısı meydana gelir.
- Şişlikler oluşur.
- Sırt bölgesinde ağrı oluşur.
- Genel bir halsizlik ve yorgunluk söz konusu olur.
- Kaşıntılı kabarcıklar meydana gelir.
Yüksek ateş düşmeye başladığı zaman vücutta döküntü meydana gelir. Özellikle ayak tabanlarında ve avuç içlerinde meydana gelen döküntüler son derece kaşıntılı olup, rahatsızlık verebilir. Kabuklaşmadan önce değişirler ve farklı süreçlerden geçerler. Daha sonra iltihaplı yara kabuklarına dönerler. Kabuklanma sonrasında hastalık 2-3 hafta içerisinde kendiliğinden geçmektedir. Bazı vakalar ise daha şiddetli olabilmektedir. Batı Afrika'da daha önce yıllarda bu rahatsızlıktan dolayı ölümler görülmüştür.
Maymun Çiçeği Hastalığının Tedavisi Nasıl Yapılır?
Henüz maymun çiçeği hastalığının aşısı yoktur. Tedavisi genel olarak semptomların baskılanmasına yönelik yapılmaktadır. Ayrıca su çiçeği aşısının hastalığın semptomlarının %85 oranında azalttığı gözlemlenmiştir. Maymun çiçeği virüsü Türkiye'de henüz gözlemlenmemiştir. Bundan dolayı endişe yaratacak bir durum yoktur.
