Çalma hastalığı; kleptomani olarak da bilinen, dürtü kontrol bozukluğu şeklinde ifade edilen, hırsızlık olarak betimlenmesine rağmen bireyin ihtiyacı olmamasına rağmen bir şeyler çalması şeklinde betimlenen psikolojik bir rahatsızlıktır.
Çalma Hastalığı Nedir, Ne Demek?
Gerçekte gerek olmadığı halde bazı eşyaların çalışması dürtüsü olarak tanımlanan çalma hastalığı, aynı zamanda çalma deliliği olarak da betimlenen, nadir görülen, çoğu zaman hastalar tarafından gizlenen fakat yasal sorunlar sonrasında ortaya çıkan bir psikolojik rahatsızlıktır. Hırsızlıkların aksine çalma hastalarının herhangi bir kişisel kazanç elde etme amacı gütmemektedir. Bu kişilerin çalma dürtüleri o kadar güçlüdür ki buna engel olamazlar.
Çalma hastalığı olanlar kendiliğinden ve planlanmadan gerçekleşmektedir. Genel olarak süpermarket ve mağazalarda halka açık yerlerde hırsızlık yapmaktadır. Bazıları ise arkadaş ortamında ya da katıldıkları bir partide, davette, sosyal ortamlarda da hırsızlık yapabilirler.
Psikolojik bir rahatsızlık olan ve dürtü bozukluğu şeklinde ifade edilen bu rahatsızlık günümüzde birçok kişide görülebilmektedir. Bu kişiler paraya ihtiyacı yoktur. Hatta çalma hastalığı olan ünlüler bile bulunmaktadır. Bazı hastalar çaldıkları eşyayı başkasına hediye ederler. Bazıları ise kullanılamayacak ve bulunamayacak şekilde saklar. Ayrıca atabilir. Hırsızlar gibi planlı bir çalma işlemi yapmazlar.
Çalma Hastalığının Belirtileri Nelerdir?
Genel olarak hırsızlık yapan kişinin davranışları ile bu hastalığa sahip olan hastaların davranışları aynı değildir. Kleptomani belirtileri şöyledir:
- İhtiyaç duyulmayan eşyaların çalınması konusunda güçlü dürtülerin olması ve bu dürtülerin kontrol edilememesi söz konusu olur.
- Dürtüler oluştuğu zaman gerginlik, endişe ve uyarılma hissi meydana gelir.
- Çalarken zevk alma, rahatlama ya da tatmin olma söz konusu olur.
- Hırsızlık yaptığı için tutuklanma korkusu hissetmenin yanı sıra, kendini suçlu hissetme, pişmanlık duyma, kendinden nefret etme ve utanma gibi duygular meydana gelir.
Kleptomani hastalığında dürtüler devamlı olarak bir döngü halinde tekrarlar. Eşyaları çaldıktan sonra vicdan azabı yaşayan bu kişiler hırsız değildir. Sadece hastalıklarından kaynaklı bir eylem söz konusudur.
Çalma Hastalığının Sebepleri Nelerdir?
Nedenleri tam olarak bilinmemekle birlikte çalma hastalığı beyindeki sinir hücrelerinin iletişimini sağlayan nörotransmitter maddelerdeki değişiklikten kaynaklanmaktadır. Genel olarak kleptomani neden olur diye bakarsak eğer;
Serotonin kaynaklı sorunlar: Beyinde ruh halini ve duyguları düzenleyen serotonin olarak bilinen bir nörotransmitter madde bulunmaktadır. Dürtü bozukluğu olan kişilerde düşük oranda serotonin gözlemlenmektedir.
Bağımlılık: Çalma eylemi, dopamin olarak bilinen bir nörotransmitter maddenin salınımına neden olur. Ödül ve tatmin gibi duygulara neden olan bu madde, çalmayı bağımlı hale getirebilir. Kişiler aynı hissi tekrar tekrar yaşamak isteyebilir.
Beynin opioid sistemi bozuklukları: Dürtüler beyindeki opioid sistem tarafından düzenlenir. Burada meydana gelen bir bozukluk ve dengesizlik dürtülerin dizginlenmesini zorlaştırabilir.
Ailesinde çalma hastalığı olanlar, başka bir psikolojik rahatsızlığın varlığı gibi durumlar kleptomani hastalığının risk faktörlerini oluşturmaktadır.
Kleptomani Nasıl Tedavi Edilir?
Eğer hırsızlık hastalığı tedavisi sağlanmazsa özel hayatta ve iş hayatında ciddi anlamda duygusal, yasal ve finansal sorunlar meydana gelir. bu hastalığa sahip olan kişilerde utanç duygusu vardır ve bundan dolayı tedavi almaları zorlaşır. Yapılan bazı çalışmalar yaşın ilerlemesi ile bu rahatsızlıkta azalma görülebileceğini belirtmektedir. Genel anlamda psikoterapi ve ilaç tedavisi ile uygulanmaktadır. Ayrıca tedavi standart değil hastaya özel uygulanır.
Tedavinin en önemli aşamalarından birisi kleptomani hastasına nasıl davranmalı sorusudur. Bu kişileri toplum önünde suçlamayınız. Bu hastalığın temelinde davranış bozukluğu olduğu bilinmeli ve kişinin hastalıktan tedavi ile kurtulabileceğini belirmek gerekir.
