ALS hastalığı; amyotrofik lateral skleroz olarak tanımlanan, omurilik ve beyin sapında motor sinir hücrelerinin kaybolması sonucunda meydana gelen, motor nöron hastalığıdır. ALS hastalığının belirtileri hakkında bilgi almak, genetik mi değil mi diye öğrenmek ve tedavisi var mı araştırmak için makalemizi okumaya devam ediniz.
ALS Hastalığı Nedir? ALS ile Karıştırılan Hastalıklar Nelerdir?
Çiğneme, yürüme ve konuşma gibi hareketlerin yapılmasından sorumlu olan istemli kaslardaki sinir hücrelerinin tahribatı sonrasında meydana gelen ALS hastalığı, nörolojik bir hastalıktır. İlerleyici özelliği bulunan bu hastalık, zaman içerisinde kötü bir hal alabilmektedir. Günümüzde ALS ile karıştırılan hastalıklar bulunmaktadır. Bunlardan biri kas hastalıklarıdır. Sinir sıkışmaları ve kas hastalıkları bu hastalık ile benzer belirtiler gösterebilir. Bu tarz durumlarda EMG isimli testin yapılması gerekmektedir.
ALS Hastalığının Belirtileri Nelerdir?
Bu hastalığın belirtileri hastaya göre değişkenlik göstermektedir. Bazı hastalar kalem ya da kahve fincanı tutmakta zorlanırken bazıları ise konuşma bozukluğu yaşayabilmektedir. Tipik anlamda kademeli olarak ilerleyen bir hastalıktır. Bu ilerleme hızı da hastadan hastaya değişmektedir. Genel olarak hayatta kalma süresi 3-5 yıl kadardır. Ama bazı hastalar 10 yıldan fazla yaşayabilmektedir. ALS son evresi belirtilerin en yoğun olduğu süreçtir. Genel anlamda hastalığın belirtileri şu şekildedir:
- Yürürken zorlanma ve tökezleme
- Eşyaların taşınmasında güçlük yaşamak
- Konuşmada bozulmaların görülmesi
- Yutma problemlerinin oluşması
- Kaslara kramp girmesi ve sertlik oluşması
- Başın dik tutulmasında zorluk yaşama
Bu hastalık ilk zamanlarda sadece bir eli ya da bir ayağı etkileyebilir. Düz çizgide yürümek zorlaşır. Kontrolünüz altında olan kasların her biri hastalıktan etkilenir. Kalp ve mesane kasları gibi organların bazıları ise tamamen sağlıklı kalır. Hastalık daha da ilerlediği zaman, kaslarda ileri derecede güçsüzlük görülür. Kas kütlesinde azalma meydana gelir. Ayrıca çiğneme ve yutma problemleri artar.
ALS Hastalığı Genetik mi? Nedenleri Nelerdir?
Dünya üzerinde ALS vakalarının %95'i sporadik olarak gelişmektedir. Yani rastgele oluşur. Ailesel ALS ise genetik olarak gerçekleşmektedir. Kalıtsal olabilmektedir. Vakaların yaklaşık olarak %5-10'u genetik şekilde gerçekleşmektedir. Birtakım genetik mutasyonlar sonrası meydana gelebilir. Kimyasal dengesizlik, düzensiz bağışıklık ve proteinlerin anormal birikmesi ALS nedenleri arasında yer almaktadır.
ALS Hastalığına İyi Gelen Bitkiler Nelerdir?
Bu hastaların beslenme programında toksinlerin ve işlenmiş gıdaların olmaması gerekir. Yapay tatlandırıcılar, şekerler, tahıllar listelerde olmamalıdır. ALS hastalığına iyi gelen yiyecekler şu şekildedir:
Yüksek antioksidanlı meyveler: Goji üzümü, yaban mersini, orman meyveleri, üzüm ve çilek türleri, serbest radikallerin giderilmesi ve önlenmesi için önemlidir.
Sebzeler: Yüksek besin değerine sahip olan, antioksidan ve mineral açısından zengin olan sebzeler tüketilmelidir. Enginar, kırmızı fasulye, ıspanak ve mantar tercih edilebilir.
Protein kaynakları: Organik olarak beslenen hayvanların etleri, serbest gezen tavuklar ve yumurtaları, kabak çekirdekleri, mercimek türleri ve cevizlerden bazıları tüketilebilir.
Sağlıklı yağlar: Soğuk sıkım zeytinyağı, hindistan cevizi yağı, kültürlü tereyağı, avokado gibi yağlar tüketilebilir.
E ve C vitamini içeren besinler, B kompleks ve B12, kalsiyum, magnezyum, D3 vitamini, selenyum, çinko, bakır gibi bileşenler açısından zengin olan besinlerin tüketilmesi gerekir. Ayrıca balık yağı da beyin sağlığının iyileştirilmesi ve bağışıklık sisteminin korunması için önemlidir.
ALS Hastalığının Tedavisi Var mı?
Genel olarak ALS tedavisinde belirtilerin ilerlemesinin durdurulması söz konusudur. Hastalığın neden olduğu tahribat engellenememektedir. Çeşitli ilaçlar, fizik tedavi ve rehabilitasyon, konuşma terapisi, beslenme takviyeleri, psikolojik ve sosyal destek tedavileri uygulanabilir. Fakat bilimin ilerlemesi ile ALS tedavisi bulundu şeklinde yapılan açıklamalarda, hastalığı durduracak ilaçların üretileceği belirtilmektedir.
