Menopoz; yumurtalıklardaki folikül değerinin azalmasına bağlı olarak östrojen hormonunun zaman içerisinde tamamen kesilmesi ve yumurtalıkların küçülmesi anlamına gelmektedir.
Menopoz Nedir, Ne Demek?
Adet döngüsünün sona ermesi olarak nitelendirilen menopoz, üreme yeteneğinin kaybolması olarak nitelendirilir. Dünya üzerinde bir ortalama olarak menopoz yaşı 45-55 arasındadır. Fakat ülkemizde bu oran 45-48 arasında seyretmektedir. Menopoz süreci 3 bölüme ayrılmaktadır. Bu evreleri şu şekilde nitelendirebiliriz:
Premenopoz: İlk belirtilerin görüldüğü süreçtir. Bu evrede yumurtalıklardaki folikül aktivitesi azalmaya başlamaktadır. Buna bağlı olarak adet döngüsü bozulur. Bu süreç birkaç ay ya da yıl kadar sürebilir.
Menopoz: İlk belirtiler ve süreç tamamlandıktan sonra adet kanamasının en son görüldüğü evre olarak tanımlanmaktadır.
Postmenopoz: Bir kadının bu sürece dahil olabilmesi için 12 ay boyunca adet görmemiş olması gerekmektedir. Menopoz döneminden yaşlılık dönemine kadar süren 6-8 yıllık bir süreç olarak tanımlanmaktadır.
Kadınlarda doğal bir şekilde belli bir yaştan sonra menopoz dönemi başlamaktadır. Fakat bazı dış etkenlere bağlı olarak erken menopoz da gerçekleşebilir. Bunun yanı sıra geçirilen bazı cerrahi işlemler de menopoza neden olabilmektedir. Genel olarak her kadın er ya da geç bu sürece dahil olmaktadır.
Menopoz Belirtileri Nelerdir? Nasıl Anlaşılır?
Menopozun ilk başladığı süreçte görülen belirtiler ilerleyen süreçte daha farklı semptomlar meydana getirmektedir. Bu belirtilerin bazıları şu şekildedir; adet düzensizliği, ateş basma, yumurtlamanın azalması, aşırı terleme, uyuyamama, depresif ruh hali, iştah artışı, konsantrasyon güçlüğü, öz güven azlığı, dikkatsizlik, yorgunluk, cinsel isteğin azalması gibi durumlar sayılabilmektedir. Bunlar premenopoz yani ilk evre belirtileridir.
İlk belirtilerin ardından menopoza girdikten sonra görülen semptomlar değişkenlik göstermektedir. Menopoz belirtilerini şu şekilde sıralayabiliriz:
- Yumurtalıklarda östrojen hormonu azalmaya başladığı için genital organlarda küçülme görülmektedir. Rahim, vulva, vajina ve üretrada küçülme meydana gelmektedir. Bu durumun sonucunda ise ağrılı cinsel birliktelik, kabızlık, basur, sık sık idrara çıkma, kaşıntı, idrar kesesinde sarkma, makatta sarkma meydana gelebilir.
- Östrojen azalmasına bağlı olarak deri incelir ve aynı zaman kolajen üretimi azalır. Bu durum sonucunda ise saçlarda dökülme, kıllarda dökülme meydana gelir. Aynı zamanda vücudun bazı bölgelerin tüylenme görülebilir.
- Ağız kuruluğu meydana gelebilir. Bununla birlikte ağızda kötü bir tat oluşabilir.
- Menopoza giren kadınlarda kalp hastalığı riski artış göstermektedir. Östrojen kalp hastalıklarını azaltan bir hastalıktır. Bu dönemde azalmaya başladığı için kolesterol yükselmesi ve kalp hastalığı oluşturabilir.
- Kemik erimesi bu süreçte sıkça yaşanmaktadır. Kadınlar menopoza girdikten sonra her yıl belli oranda kemik erimesi yaşarlar.
Menopoz döneminde kadınların vücutlarında pek çok değişiklik meydana gelmektedir. Vücut yaşlılığa kendini hazırlar. Bu süreçte metabolik yavaşlama, kilo artışı ve cinsel istek de azalma en sık rastlanılan belirtiler arasında yer almaktadır.
Menopoz Döneminde Beslenme Nasıl Olmalıdır?
Bu dönemde vücutta östrojen hormonu azaldığından metabolizmada yavaşlama meydana gelir ve bu da bağırsak hareketlerini önemli ölçüde etkiler. Menopoz döneminde eğer ki beslenmeye dikkat edilmezse kilo alımı meydana gelir. Metabolizmayı hızlandırmak için sağlıklı ve dengeli beslenmeye özen göstermelisiniz. Kemik erimesini önlemek için her gün 1500 mg kalsiyum almanız gerekmektedir. Sıcak basmalarını ve halsizliği önlemek için her gün belli miktarda E vitamini içeren gıdaları tüketmelisiniz. D vitaminini dengeli bir şekilde almalısınız. Tuz tüketimini önemli ölçüde azaltmalı ve düzenli olarak egzersiz yapmalısınız. Böylece ödem oluşumu gibi durumları engelleyebilirsiniz.
Menopoz Nasıl Belli Olur? Nasıl Teşhis Edilir?
Genel olarak ileri yaşlarda görülen menopoz bazı belirtiler ile kendini göstermektedir. Adet düzensizliği, ateş basmaları ve birtakım psikolojik rahatsızlıkları olan kadınlarda adetin 3.günü test yapılmaktadır. FSH ve LH hormonlarına bakılmaktadır. Bunlar artmışsa menopoz teşhisi konulabilir. Erken tanı erken tedavi meydana getirmektedir. Bu nedenle belirtileri kesinlikle göz ardı etmeyiniz.
