Akalazya; özfagusun gevşeyememesine bağlı olarak meydana gelen ve gıdaların mideye geçiş yapamaması durumunda oluşan bir hastalıktır.
Akalazya Nedir, Ne Demek?
Gırtlağı mideye bağlayan yutma tüpü olan özfagusun sfinkteri ismi verilen kaslardan oluşmuş kapağının gevşemesi sonrasında meydana gelen bozukluğa bağlı olarak katı ve sıvı besinler mideye kolay bir şekilde geçişinin sağlanamaması şeklinde tanımlanan akalazya, bir tür yutma güçlüğüdür. Özfagusta besinlerin yutulmasından sorumlu olan kasları kontrol eden sinir hücrelerinde bozulması ya da kaybı sonrasında gelişir.
Yemek borusunda görülen bir çeşit hareket bozukluğu olarak tanımlanan akalazya, genel anlamda yutma gülüğü ile örtüşmektedir. Katı ya da sıvı gıdaları yutma konusunda kişinin sorun yaşaması, aynı zamanda kusma ihtiyacının doğmasına da neden olabilir. Yavaş bir şekilde ilerleme gösteren bu hastalık eğer tedavi edilmezse yiyeceklere akciğere ilerleyebilir. Bu da ciddi sağlık sorunlarına neden olur.
Yemek borusunda gerçekleşmesi gereken fonksiyonların bozulması sonucunda gerçekleşen akalazya hastalığı, besinlerin ağıza gelmesi durumundan dolatı reflü ile karıştırılmaktadır. Oldukça nadir görülen bu hastalık genel olarak 20-30 yaşlarında görülmektedir. Kadınlarda ve erkeklerde eşit oranda görülür. Asla ihmal edilmemesi gereken bir hastalıktır.
Akalazya Neden Olur? Sebepleri Nelerdir?
Bu hastalığın meydana gelmesinde farklı durumlar söz konusu olmaktadır. Yutma işlevi ile birlikte kapakçık sistemini uyaran sinir hücrelerinin ölmesi ya da zarar görmesi sonucunda ortaya çıkmaktadır. Akalazya nedenleri arasında olan bu sinir hücrelerinin neden öldürüğü tam olarak bilinmese de bazı bağışıklık sistemi hastalıkları ve diyabet sonrasında meydana gelebilir. aynı zaman viral hastalıklar ve yemek borusu kanseri sonrasında gelişebilir.
Genetik olarak gözlemlenebilen akalazya hastalığı, mide rahatsızlığı olan kişilerde daha büyük olasılık ile meydana gelebilmektedir. Risk daha yüksektir. Hastalıkta temel etkenin sinir hücresi hasarı olmasının yanı sıra kesin gelişim nedeni hakkında net bilgi yoktur.
Akalazya Belirtileri Nelerdir? Nasıl Anlaşılır?
Bu hastalıkta görülen en yaygın semptom yutma güçlüğüdür. Hastalar yemek borularında bir şey varmış gibi hissederler. Bunun sonrasında öksürük ve boğaz tahrişi gibi sorunlara da neden olur. Akalazya nefes darlığı gibi etkiler meydana getirirken belirtileri şöyle sıralamak mümkündür:
- Göğüs bölgesinde ağrı ve rahatsızlık hissi görülür.
- Midede ve göğüste yanma meydana gelir.
- Yemek yedikten sonra ağrı ve rahatsızlık hissi söz konusu olur.
- Kusma ya da öğürme görülür.
- Geğirme meydana gelir.
- Pnömöni oluşur.
- Öksürük ve beraberinde kilo kaybı görülür.
Başlangıç aşamasında belirtiler çok şiddetli değildir. Zaman içerisinde daha da şiddetlenmektedir. Zaman içerisinde hastalar katı besinleri yutarken daha da zorlanır.
Akalazya Ameliyatı ve Tedavisi
Günümüzde uygulanan akalazya tedavisi hastalığın tamamen iyileşmesine değil, semptomların hafiflemesine yöneliktir. Genel anlamda hastanın yaşam kalitesinin artması sağlanır. Mide ve yemek borusu kapağında meydana gelebilecek komplikasyonların önlenmesine yardımcı olur. Akalazya ameliyatı yemek borusu kapağını gevşetmek ve genişletmek için yapılır. Buna miyotomi denir.
Akalazya tedavisi için pnömatik dilatasyon ve botoks enjeksiyonu uygulanabilir. Akalazya hastalığı için hangi doktora gidilir diye soracak olursanız da gastroenteroloji ve genel cerrahi uzmanına danışılması gerekir.
