Halk arasında genellikle psikopatlık ile karıştırılan sosyopat kavramı antisosyal kişilik bozukluğu olanlara verilen addır.
Sosyopat Nedir? Kime Denir?
Akıl hastalığı değil, kişilik bozukluğu olduğunu belirtmekte fayda var. Genellikle erken yaşta belirtiler göstermesine rağmen, sosyopat tanısı ancak 18 yaşından sonra konulabilir. Bebeklik döneminde anlaşılması mümkün olmayan sosyopatlık,; ilerleyen zamanlarda, toplum içerisinde yer aldıkça davranış bozuklukları ve kurallara uymama durumuyla kendisini ele verir. Çünkü sosyopat kişiler genellikle suça meyilli, toplum kurallarına uymayan, empatiden yoksun, ayrıca ahlaki değerlere önem vermeyen kişilerdir.
Sosyopat kişilerin en önemli özelliklerinden bir tanesi uyumsuz kişiler olmalarıdır.
Aile içerisinde, iş ortamında ve arkadaş çevrelerinde uyumsuz davranış sergilerler. Hatta ailelerine karşı duygu beslemezler ve bağları yoktur. Genelde bu durum yüzünden sorun yaşasalar da ahlaki kurallara önem vermeyen sosyopatlar, aile kurallarını ve bağlarını da hiçe sayarlar. İster yazılı, ister sözlü kurallar olsun çiğnemek için çaba gösterirler. Adeta insan haklarını çiğnerler, söz konusu her kim olursa olsun.
Sosyopat Kişilerin özellikleri Nelerdir?
Sosyopatlar canları nasıl istiyorsa öyle davranırlar ve empatiden uzak oldukları için karşılarındaki kişinin duygu veya düşünceleri asla bir öneme sahip olmaz. Kötü bir davranış sergilediğini bilse bile bir sosyopat asla geri adam atmaz ve yolundan şaşmaz. Bu davranışları yüzünden sevilmeseler, hatta dışlansalar bile vurdumduymaz tavırlar sergilemeye devam ederler. Ayrıca yalan söylemeye meyilli olan sosyopatlar oldukça abartılı yalan konuşarak çevrelerindeki insanları rahatlıkla kandırabilir ve suçluluk duygusu yaşamazlar. Sergiledikleri davranış her ne olursa olsun utanmaz ve pişmanlık duymazlar. Emir altında olmaktan nefret ederler, kurallara itaat etmemelerinin sebeplerinden biri de budur. Ayrıca ciddi felaketler ve herhangi bir kaza durumunda aşırı derecede soğukkanlılardır ve asla paniklemezler!
Sosyopat ile Psikopat Arasındaki Fark
- Birbiriyle sıklıkla karıştırılan bu kavramları ayırt etmek için kısaca bazı farklarından bahsetmekte fayda var:
- Sosyopat ilerleyen zamanda bu kişilik bozukluğuna sahip olurken, psikopat bu kişilik bozukluğu ile doğmuştur.
- Sosyopat rol yapabilme yeteneğine sahip olmasına rağmen bunu uzun süre devam ettiremezken, psikopat çevresine istediği kadar şirin görünebilir.
- Sosyopat öfkesine hakim olamaz, suç işler ve arkasında delil bırakır. Oysa psikopat planlıdır, uygun zamanın gelmesini bekler ve asla öfkesine yenik düşmez.
Sosyopat Tedavi Edilebilir mi? Nasıl Olur?
Çoğunlukla doktora gitmeyen sosyopatların tedavisi oldukça zordur, hatta imkansızdır. Çünkü cerrahi müdahale gerektiren, ilaçla tedavisi mümkün olan ya da bir akıl hastalığı olmayan bu durum, kişilik bozukluğudur. Ne kadar iyi analiz edilirse edilsinler bu tür hastalar kendilerini her zaman toplumdan izole etmeye meyilli; ayrıca durumlarını kabul etmeyen, bahsi geçtiği zaman öfkelenerek ters tepkiler veren insanlardır. Fakat bu durumun altında yatan sebepler araştırılabilir. Örneğin; madde bağımlılığı, ani duygu değişimleri, depresyon gibi sebepler kişiyi bu duruma getirdiyse tıbbi destek alınıp, bu durumdan kurtarılabilinir. Ama bu tür insanlar her zaman durumlarını inkar ettiklerinden, hasta olduklarını kabullenmediklerinden ve bu durumu olağan karşıladıklarından tedavi ettirmeye çalışmak bile oldukça zordur. Bu durumda, ne kadar topluma kazandırmaya çalışsak da, kurallara karşı antipatiye sahip olan bu insanlar toplum içerisinde kendilerini rahat hissetmemeye devam edecek ve ortamda bulunan kurallar ne olursa olsun çiğnemekten asla kaçınmayacaklardır.
