Yeme bozukluğu; birtakım duygusal ve mental durumundan kaynaklanan birtakım sebeplerden dolayı yetersiz ya da aşırı besin tüketimi olarak tanımlanan, kişinin bedeni ile olan ilişkisinin bozulması olarak ifade edilen bir durumdur.
Yeme Bozukluğu Hastalığı Nedir?
Olumsuz beslenme alışkanlıkları olarak ifade edilen yeme bozukluğu; hem kadınlarda hem de erkeklerde görülen, çoğunlukla sosyoekonomik düzeyi yüksek olan bireylerde sık karşılaşılan, sağlığa zarar verecek şekilde fazla ya da az yemek yemek olarak tanımlayabileceğimiz bir sağlık problemidir.
Yeme bozukluğu kişinin bedenini, sosyal ve duygusal hayatında anormallikler meydana getiren bir sağlık sorunudur.
Yeme biçimi kişinin günlük yaşamını olumsuz yönde etkilemektedir. Sağlıksız beslenme alışkanlıklarının meydana gelmesine neden olan birtakım psikolojik sorunlar sonrasında gelişen yeme bozukluğu tanımı itibariyle de kişinin düzensiz beslenmesidir. Aşırı yemek yeme, kişinin kendini aşırı aç bırakması, vücut ağırlığı ile ilgili aşırı kaygılanması gibi durumlar ile karakterize olmaktadır.
Yeme Bozukluğu Belirtileri Nelerdir?
Psikolojik bazı durumlar kişilerin beslenme alışkanlıklarını değiştirebilmektedir. Yeme bozukluğu nasıl anlaşılır diye sıralayacak olursak eğer;
- Aşırı miktarda ve kısa sürede kilo verilmesi
- Sık sık kalori hesabının yapılması
- Yemek yerken sürekli gerin hissetmek ve sosyal alanda yemek yiyememek
- Dişte ve ciltte birtakım kusurların oluşması
- Vücutta ciddi oranda vitamin kaybının görülmesi
- Kilo alma konusunda kaygılı olma ve sürekli olarak kilo verme sohbetleri yapmak
- Kişinin kendine zarar verecek kadar spor yapma alışkanlığının olması
- Kusmaya bağlı olarak midede bazı problemlerin meydana gelmesi
Bu belirtiler yeme bozukluğunu gösterebilmektedir. Yemek sonrasında kusmak, kişinin bir anda çok fazla yemek yemeye ya da hiç yemek yememeye başlaması da bu belirtiler arasındadır.
Yeme Bozukluğu Çeşitleri Nelerdir?
Temel anlamda sağlıksız beslenme düzeni olarak yeme bozukluğu çeşitleri şöyledir:
1-Anoreksiya Nervoza: Özgüven problemi yaşayan ve mükemmel olmayı hedefleyen kişilerde görülür. Oldukça zayıf olmalarına rağmen kendilerini çok kilolu sanan bu insanlar, sürekli olarak kilo vermeye çalışırlar. Zaman içerisinde vitamin kaybı ve bağışıklık sisteminde zayıflama söz konusu olur. Kilo kontrolünü ve kaloriyi tamamen takıntı haline getirmişlerdir. Bu hastalığa sahip olan kişiler çok az miktarda yemek yerler.
2-Bulimia Nervoza: Öğünlerde çok fazla besin tüketen bu kişiler genel olarak aşırı yemek yiyip, sonrasında pişman olup kusmaya çalışırlar. Toplum içinde iğrenme ve utanma duygularından çekinirler. Bundan dolayı tek başına kendilerini cezalandırırlar. Hemen hemen her öğün sonrasında kusma meydana geleceğinden zaman içerisinde mide ve bağırsak sorunları söz konusu olmaktadır.
3-Tıkınırcasına Yeme Bozukluğu: Yemek yeme kontrolü bulunmayan bu kişiler çok yemek yedikleri zaman pişmanlık yaşarlar ve bunun sonrasında psikolojik bunalıma girip tekrardan aşırı yemek yerler. Kiloları oldukça yüksek olan bu hastalar, obezite ve kalp hastalığı gibi sorunlar yaşarlar. İnsanlar zaman zaman fazla yemek yemek isteyebilirler. 3 ay içerisinde haftada 1 defadan fazla yaşanıyorsa eğer, hastalık ciddi boyuta ulaşmış demektir. Öğünlerde kontrolsüz ve aşırı besin tüketimi söz konusu olur.
4-Gece Yeme Sendromu: Bu yeme bozukluğunda kişiler uykudan önce yemek yemeyi tercih ederler. akşam yemeğinde az yiyip, gece ya da uyku öncesinde yemek yemek isterler. Bu düzensiz beslenme sonucunda ruhsal sorunlar ve aynı zamanda obezite söz konusu olmaktadır. Genel olarak gün içerisinde yemek yemeye vakit bulamadıklarını söylerler.
5- Bigoreksiya: Çoğunlukla sporcularda görülür. Günde en az 5 sat spor yapan bu kişiler, tek yönlü beslenirler ve protein açısından zengin besinler tüketirler. Yüksek oranda protein tozu kullanırlar ve bu çeşitli hastalıklara neden olur. Her şeye rağmen kaslarının yetersiz olduğunu düşünürler.
Kişinin sağlıksız beslenmesi, yeme bozukluğu testi ile sınıflandırılmaktadır. Sınıflandırılmayan yeme bozuklukları da bulunmaktadır. Her türlüsü psikolojik ve sosyal anlamda vücuda fiziksel hasar vermektedir.
Yeme Bozukluğu Nedenleri Nelerdir?
Sosyal statü kazanma kaygısından kaynaklanan yeme bozukluğu nasıl oluşur diye bakacak olursak eğer;
- Toplum içinde dikkat çekme endişesinin olması
- Ergenlik dönemini kabul edememe
- Ünlü isimleri model alma
- Sosyal medya gibi alanlarda ön plana çıkma hevesi
- Daha ince görünme isteği
Bu sebeplerden ötürü yemek bozukluğu meydana gelebilmektedir. Aşırı yemek yeme ya da aşırı aç kalma gibi farklı türleri olabilmektedir.
Yeme Bozukluğu Tedavisi Nasıl Yapılır?
Bu hastalığın tedavisi için kilo dengesinin sağlanma hedeflenir. Psikolog ve diyetisyen eşliğinde tedavi sağlanır. Bulimia ilerlediği zaman ilaç desteği verilebilir. Ayrıca hastaların stresten uzak kalması sağlanır. Hasar görülen dokuların canlanması sağlanır. Tıkanırcasına yemek yiyorsa kişi ölçülü ve düzenli beslenme programı uygulanır. Yeme bozukluğu psikolog ve beslenme uzmanları ile birlikte aşılmaktadır.
