Güneş çarpması; sıcak çarpması olarak da bilinen, yüksek sıcağa maruz kalma sonucunda vücut ısısının yükselmesi ve yaklaşık olarak 40 derecenin üzerine çıkması durumunda meydana gelen bir durumdur.
Güneş Çarpması Belirtileri Nelerdir?
Daha çok yaz aylarında meydana gelen güneş çarpması; kişinin sıcak ve güneşli ortamlarda çok fazla çalışması, egzersiz yapması ya da zaman geçirmesi ile meydana gelen ve acil tıbbi müdahale gerektiren bir durumdur. Sıcaklık sonrasında vücudun bitkin düşmesine neden olan bu durum iç organların hasar görmesine sebep olabilir. Tedavi gecikirse ise ciddi komplikasyonlar ve ölüm meydana gelebilir. Sıcak bitkinliği belirtileri olarak da tanımlayabileceğimiz bu durumun semptomları şöyledir:
- Vücutta su ve tuz kaybı meydana gelir. Buna bağlı olarak halsizlik, güçsüzlük, kas krampı oluşur.
- Vücut ısısı oldukça yükselir ve 40 derecenin üzerine çıkar.
- Kafa karışıklığı, huzursuzluk, deliryum, konuşma bozukluğu, nöbet ve koma görülebilir.
- Terleme değişiklikleri oluşur.
- Bulantı ve kusma söz konusu olabilir.
- Ciltte kırmızı renk değişikliği görülür.
- Soluk alıp verme hızlanır.
- Çarpıntı görülebilir.
- Zonklayıcı bir baş ağrısı söz konusu olur.
Genel olarak bu belirtiler, güneş çarpmasının şiddetine ve vücut ısısının ne kadar yükseldiğine bağlı olarak değişkenlik gösterir.
Güneş Çarpması Nasıl Geçer?
Acil tıbbi müdahale gerektiren güneş çarpması tedavisi için öncelikle bireyin vücut ısısının düşürülmesi hedeflenir. Bu şekilde başta beyin olmak üzere diğer hayati organların zarar görmesi önlenir. Ani bir şekilde sıcaklığın düşürülmesi için soğuk banyo önerilir. Fakat ileri yaş hastalarda ve kalp rahatsızlığı olan kişilerde bu durum yan etki oluşturabilir. soğuk duş yapılamadığı zaman buharlaştırıcı soğutma teknikleri uygulanır. Bu uygulama vücuda su damlatılır ve ılık hava akımı ile buharlaşma sağlanır. Doğal terlemeye benzeyen bu yöntem ile vücut ısısı düşer. Koltuk altı ve kasık bölgelerin buz torbası konması da etkili bir yöntemdir. vücut ısısını azaltmak için uygulanan yöntemler kişide titreme meydana getirebilir. Eğer titreme çok fazlaysa bunun önlenmesi için bazı ilaçlar verilebilir. Yetişkinlerde güneş çarpması olabileceği gibi çocuklarda da görülebilir. Her kimde olursa olsun ateş düşürücü kullanılmamalıdır. Bu, karaciğer üzerinde zehirleyici etki oluşturabilir.
Güneş Çarpmasına Ne İyi Gelir?
Hafif güneş çarpması durumunda birtakım doğal yöntemler ile iyileşme sağlamak mümkündür. Bunlar şöyledir:
Soğan suyu: Vücuttaki ısının düşürülmesi için etkili olan soğanı ezip suyunu çıkartınız. Bu su ile alın, boyun arkası, eklem ve kulak arkasını silerek rahatlama sağlayabilirsiniz.
Elma sirkesi: Güneş nedeniyle vücutta meydana gelen elektrolitleri yenileyen elma sirkesi güneş çarpmasının etkilerini azaltır. Bir bardak suyun içerisine 1 tatlı kaşığı elma sirkesi ekleyip tüketim sağlayabilirsiniz.
Yoğurt: 1 bardak suyun içerisine 2 yemek kaşığı yoğurt, tuz ve kimyon ekleyerek tüketmeniz sıcak çarpması için etkili olacaktır.
Kişniş: Vücudun rahatlamasını sağlayan kişniş, bulantı ve kusmayı giderir. Kişnişi ezip suyunu çıkartınız ve içerisine bir tutam şeker ekleyiniz. Karıştırıp, tüketiniz.
Bitkisel Yağlar: Vücuttaki ısının düşürülmesi için nane yağı, lavanta yağı ve 2 çorba kaşığı zeytinyağını karıştırınız. bu karışımı boyun arkasına, el ve ayak bileklerinize sürünüz.
Evde uygulayabileceğiniz bu yöntemler ile güneş çarpması üşüme titreme gibi belirtileri giderebilirsiniz. Semptomlar eğer ki ağır seyrediyorsa en yakın sağlık kuruluşundan güneş çarpması ilk yardım desteği almalısınız.
Güneş Çarpmasını Önlemek için Ne Yapmalıyız?
Ciddi sonuçlara neden olabilen güneş çarpmasını önlemek için sıcak havalarda bol sıvı tüketimi sağlamalıyız. Ayrıca serin kalmaya özen göstermeliyiz. Giysiler hafif ve rahat seçilmelidir. dışarı çok fazla kalmamalı ve öğlen saatlerinde güneşe maruz kalınmamalıdır. Güneşin zararlı etkileri azaltmak ve önlemek için şapka, güneş gözlüğü, yüksek koruyuculu güneş kremi kullanmanız gerekir. Güneş kremi kullanırken 2 saatte bir yenileyiniz.
