Uyku felci; uyandıktan sonra ya da uykuya dalmadan hemen önce görülebilen, karabasan olarak da isimlendirilen ve vücudun geçici bir süre hareket edememesi şeklinde tanımlanan bir durumdur.
Uyku Felci Ne Demek?
Genel olarak 14-17 yaşlarında ilk olarak deneyimlenen uyku felci, hemen herkesin başına gelebilen bir durumdur. Hastalık olarak nitelendirilmeyen bu durum endişe yaratacak bir olgu değildir. Bir tür uyku bozukluğu olarak tanımlanabilen uyku felci, genetik olarak uyurgezerlik ve gece terörü gibi uyku bozukluğu bulunanlarda ve çalışan kişilerde rastlanılmaktadır. Uyku düzeninin bozuk olması genel olarak en büyük etken olarak tanımlanmaktadır.
Uyku felci; kişinin bilincinin açık olması ve etrafındaki her şeyi algılamasına rağmen hareket edememesi, konuşamaması olarak tanımlanmaktadır.
Beynimiz uykuya dalma ve uykuyu sürdürme eylemlerini uygularken birtakım fizyolojik değişiklikler meydana getirmektedir. Bu değişiklikler sarmallar şeklindedir ve her sarmal yaklaşık olarak 90 dakika sürmektedir. Biri bittiğinde direkt olarak diğeri başlamaktadır. Bu sarmallar REM ve Non-REM uykularından meydana gelmektedir. Uyku felci genel olarak REM uykusunda meydana gelmektedir. REM uykusunda kişi derin bir uykudadır. Fakat bazı durumlarda beyin uyanır, ama kaslar uyanamaz. Kişinin bu süreçte bilince yerinde olmasına rağmen hareket edememesi durumu meydana gelir. Kaslar bu uyanıklık durumunu henüz benimseyemediği için kişi konuşamaz ve hareket edemez. Üzerinde bir ağırlık varmış gibi hisseder ve bu durum korku, endişe, panik yaratır. Bu durum karabasan yani uyku felci olarak isimlendirilir.
Uyku Felcinin Sebepleri Nelerdir? Nasıl Ortaya Çıkar?
Bilimsel açıdan değerlendirildiğinde uyku felci oldukça olağan bir durumdur ve endişe yaratacak ciddi bir olgu değildir. Genel olarak sebeplerine baktığımızda, uykusuzluk, uyku düzenin bozukluk, kişinin üst üste birkaç gece doğru bir şekilde uyuyamaması, stres, kişide çok fazla baskı olması, REM uykusu ile kişinin derin rüyalar içerisinde olması, sırt üstü düz yatmak gibi etkiler karabasan nedenleri arasında yer almaktadır. Bunun yanı sıra bazı uzmanlar bu durumu beynin sinir sisteminde meydana gelen küçük birtakım hatalardan oluşabileceğini belirtmektedir. Beyin uykudan uyanmasına rağmen vücut derin bir dinlenme sürecindedir. Beyin emir göndermesine rağmen kaslarımız buna karşılık vermez ve belli bir süre boyunca hareket edememe olgusu oluşur. Bu da nedenler arasında gösterilmektedir. Uyku felci vücutta meydana gelen geçici bir felç gibi nitelendirilebilir.
Uyku Felci Nasıl Anlaşılır? Belirtileri Nelerdir?
Zihin işlevselliğini devam ettirirken, vücudun buna tepki vermemesi sonucunda ortaya çıkan uyku felcinin belirtileri genel olarak herkeste aynı şekilde ortaya çıkmaktadır. Buna göre karabasan durumu gerçekleştiği zaman kişi hareket edemez ve konuşamaz. Göğüs bölgesinde bir baskı hisseder ve nefes alamaz. Bu durum kişide korku ve endişe meydana getirir. Bunlara birlikte kişi gerçek olmayan birtakım şeyler görebilir. Halüsinasyon bu durumda sıklıkla meydana gelmektedir.
Uyku Felci İçin Hangi Doktora Gidilmeli?
Bir hastalık olarak görülmeyen uyku felci, uyku düzeninin sağlanması, stresi azaltılması gibi etkiler gibi ortadan kalkmaktadır. Fakat kişi sürekli bu durumu yaşıyorsa bunun için doktora gitmesi faydalı olacaktır. Bir uyku bozukluğu olarak tanımlanan bu durum için nöroloji bölümüne başvurmanız gerekmektedir. Burada gerekli teşhisler sonrasında tedavi başlamaktadır.
