Zahter; kara kekik olarak da bilinen, özellikle Hatay, Gaziantep ve Kilis illerimizde sıklıkla kullanılan bir baharat türüdür.
Zahter Nedir, Ne Demek?
Genel olarak bir baharat türü olarak tanımlanan zahter, asıl olarak doğada kendiliğinden yetişen bir bitki türüdür. Pek çok yemeğin lezzeti, ana malzemesi olarak bilinen bu bitki, halk arasında farklı isimlerle anılabilmektedir. Genel anlamda baktığımızda kekik familyasına ait olduğunu söyleyebiliriz. Yabani bir ot çeşidi olarak tanımlanan zahter daha çok Orta ve Güney Anadolu'da yetişmektedir. Yemeklerde baharat olarak kullanılırken aynı zamanda çay olarak da tüketilebilmektedir. Salatalara ve yemeklere lezzet katan bu baharat genel olarak pek çok kişi tarafından sevilerek tüketilir. Ayrıca vücut için de oldukça faydalı etkiler sunmaktadır.
Vitamin ve mineral açısından oldukça zengin olan zahter içeriğinde kalsiyum, demir, selenyum, manganez, magnezyum, potasyum, folik asit,benzoil peroksit ve betakaroten gibi mineraller barındırmaktadır. Ayrıca içerisinde A, B6, C ve tiamin vitaminleri bulunmaktadır. Ayrıca içeriğine baktığımızda timol isimli uçucu bir yağın olduğunu da görmekteyiz. Bu yağ sayesinde zahter bitkisi antiseptik ve anti-bakteriyel etkilere sahip olmaktadır. Bu baharatın içerisinde 38 lif bulunmaktadır. Lif açısından oldukça zengindir.
Zahterin Faydaları Nelerdir? Ne İşe Yarar?
Yemeklere oldukça lezzet katan bir bitki olan zahter, Roma döneminden bu yana şifalı etkileri sayesinde alternatif tıpta da çoğunlukla kullanılmıştır. Pek çok sağlık problemi için etkili olduğu söylenmektedir. Genel anlamda zahterin faydalarına baktığımızda şu şekilde betimlemek mümkün olacaktır:
- Hazmın kolaylaşmasını sağlayan zahter, sindirim sisteminin daha etkili çalışmasına destek olmaktadır. İçerisinde yer alan lifler sayesinde bağırsakların daha düzenli çalışmasını sağlar. Böylece sindirim sistemini dengeler ve kabızlık gibi problemlerin giderilmesine etki eder.
- Antioksidan açısından zengin olan zahter vücuttaki toksin maddelerin dışarı atılmasına yardımcı olur. Böylece yabancı maddelerin vücuda girmesini de engellemektedir. Ayrıca bu etkileri sayesinde bağışıklık sisteminin güçlenmesine de yardımcı olmaktadır. Bu sayede pek çok hastalığın engellenmesine destek sağlar.
- Grip ve nezle gibi pek çok hastalığın engellenmesini sağlayan zahter aynı zamanda kanser gibi tehlikeli hastalıklara karşı da etkili olmaktadır. Vücudu hastalıklardan korumaktadır.
- Vücuda enerji veren bu bitki yorgunluğun ve halsizliğin giderilmesine etki eder.
- Vücutta meydana gelen çeşitli yara ve iltihaplanmaların önlenmesi, giderilmesi konusunda yardımcı olmaktadır.
- Böbrek sağlığını koruyan bu baharat aynı zamanda karaciğer yağlanmasının da önüne geçmektedir. Bağırsakların daha etkili çalışmasında da rol almaktadır.
Zahter bitkisinin içerisinde yer alan antioksidan özellikler sinir sistemini iyileştirir ve stres, uykusuzluk gibi problemlerin giderilmesine etki eder. Vücudu toksinlerden arındırdığı için saç ve cilt sağlığını da olumlu yönde etkilemektedir. Saç dökülmesi ve sivilce problemleri için faydalı olmaktadır.
Zahter Nasıl Yenir? Nasıl Kullanılır?
Genel olarak yemek ve salatalarda kullanılan zahter bitkisi aynı zamanda çay şeklinde de tüketilebilmektedir. Hem taze hem de kurutulmuş şekilde kullanılabilmektedir. Her şekilde de faydalıdır ve lezzetli bir tada sahiptir. Daha çok baharat hali kullanılmaktadır.
Zahterin Yan Etkileri ve Zararları Nelerdir?
Faydaları ile kendinden söz ettiren zahterin zararları da olabilmektedir. Guatr hastaları, hamileler, emziren anneler kesinlikle tüketmemelidir. Alerjik rahatsızlığı bulunanlar, kronik hastalığı olanlar ve ilaç kullanan kişiler de doktora danışarak kullanmalıdır. Bu baharatın aşırı tüketilmesi, ateş yükselmesi, ishal, kalp ve damar rahatsızlıkları meydana getirebilir.
