Asya kökenli bir bitki olan haşhaş bitkisi; siyah, beyaz ve sarı olmak üzere 3 çeşit ile karşımıza çıkan, demir, bakır, kalsiyum, potasyum, manganez, çinko ve magnezyum bakımından zengin bir ot türüdür. Bu bitkinin faydaları ve zararları ile ilgili bilgiler vereceğimiz bu makalemizde aynı zamanda sarı ve mavi haşhaş farkına da değineceğiz.
Haşhaş Bitkisi Nedir? Sarı ve Mavi Haşhaş Farkı Nedir?
Ülkemizde Afyan ve Eskişehir illerimizde üretilen ve çöreklerde, böreklerde, ekmeklerde kullanılan haşhaş bitkisi, aynı zamanda yemeklerde baharat olarak da tüketilen bir ot türüdür. Sarı, beyaz ve mavi olmak üzere 3 çeşidi olmasına rağmen siyah haşhaş bazı zamanlarda mavi haşhaş olarak da bilinmektedir. Çünkü rengi mavi ve siyah arasındadır. Sarı ve mavi haşhaş farkına baktığımızda mavi olanın daha yağlı olduğunu belirtebiliriz. Bundan dolayı börek ve çöreklerde daha çok sarı ve beyaz haşhaş kullanılmaktadır. Toplum tarafından zararlı olduğu düşünülse de bilinçli bir şekilde tüketildiği zaman faydalı etkileri bulunmaktadır. Tıp alanında ilaç olarak kullanılan bu bitki mutfaklarda ise lezzeti ile tercih edilmektedir.
Haşhaş Bitkisi Faydaları Nelerdir?
Lezzeti ve aroması ile tercih edilen haşhaş bitkisi aynı zamanda faydaları sayesinde de pek çok şekilde kullanılmaktadır. Haşhaş bitkisi ne işe yarar diye belirtecek olursak şu şekilde bir sıralama yapabiliriz:
- İçeriği vitamin ve mineral bakımından oldukça zengindir. İçerisinde kan hücrelerinin üretiminden sorumlu olan bakır bulunmaktadır. Bunun yanı sıra omega-3 ve omega-6 yağ asitleri bakımından da zengin olduğunu belirtebiliriz.
- İçerisindeki manganez sayesinde yüksek oranda antioksidan içermektedir. Bu da beyin ve kalp sağlığı açısından faydalı olmasını sağlar. Bunu linoleik asit özelliği sayesinde de gerçekleştirmektedir. Kalp kiriz ve felç gibi hastalıkların görülme olasılığını düşürür.
- Ağrı kesici özelliği bulunmaktadır. Bu sayede tıp sektöründe tercih edilmektedir.
- Haşhaş tohumunda yer alan oleik asit kötü kolesterolün düşürülmesini, iyi kolesterolün yükselmesini sağlar.
- Lif kaynağı olan bu bitki çözünmeyen lifler içermektedir. Dışkı hacminin artmasını sağlarken aynı zamanda kabızlık tedavisinde de etkili olmaktadır.
- Haşhaşın içerisinde yer alan potasyum tansiyonun dengelenmesini sağlar. Özellikle yüksek tansiyon problemi yaşayan kişiler için oldukça faydalı olmaktadır.
- Cildin güzelleşmesini sağlayan haşhaş bitkisinin saça faydaları da bulunmaktadır. Cilt ve saç sağlığını koruyucu, iyileştirici etki meydana getirir.
- Haşhaş tohumlarının içeriğinde bulunan kalsiyum, demir ve bakır mineralleri beynin ihtiyacı olan minerallerdir. Nörotransmitterlerin düzenlenmesine yardımcı olan ve beyin işlevinin gelişmesine katkı sağlayan bu bitki bilişsel bozukluk rahatsızlıklarının oluşum riskini azaltmaktadır.
- Kalsiyum ve bakır mineralleri sayesinde kemik sağlığının korunmasını sağlayan haşhaş kemiklerin güçlenmesine de yardımcı olur. Ayrıca kolajen üretiminin artmasını sağlar.
Yukarıda maddelerde belirtmiş olduğumuz haşhaş bitkisinin kullanım alanları, onun hem faydalarını hem de özelliklerini belirtmektedir. Dengeli ve bilinçli tüketiminin insan sağlığı için faydalı olduğunu söylemek yerinde olacaktır.
Haşhaş Bitkisinin Özellikleri Nelerdir?
Gelincikler familyasından olan haşhaş bitkisi hakkında bilgi verecek olursak, yaprakları yumurta şeklindedir. Uca doğru giden kalp şeklinde bir sivri tabanı bulunmaktadır. Kenar kısımları dişli, mavimsi, gri ya da yeşilimsi renktedir. Yetişmiş olduğu bölgeye göreye boyları yaklaşık olarak 1.5 metreyi bulabilir. Haşhaş çiçeği, uzun bir sap üzerinde yetişmektedir. Çiçekler açtığı zaman, yaprakları dökülmeye başlar. Bitkinin taç yaprakları 4 adet beyaz, pembe, eflatun ya da kan kırmızısı rengindedir. Ortasında bir göbek bulunur ve etrafında döllenme tozlukları bulunur. Çiçekler solup döküldüğü zaman ortada bulunan bu göbek küre şeklini alır. Daha sonra kapsüllerinden beyaz renkte bitki özü akar. 1 gün sonrasında bu öz kararır ve yapışkan bir hale gelir.
Haşhaş Bitkisinin zararları Nelerdir?
Genel olarak haşhaş bitkisinin faydalarından bahsetmiş olsak da bu bitkinin zararları da bulunmaktadır. Birçok kişi haşhaş uyuşturur mu diye merak etmektedir. Bu bitkinin kapsülünden bu tarz bir madde çıkmaktadır. Bundan dolayı bitkinin üretimi kısıtlıdır. Haşhaş içildiği zaman vücutta zehirlenme meydana getirebilir. Bundan dolayı tehlikelidir. Sinir sisteminin etkilenmesine ve beraberinde tansiyon düşmesine neden olabilir. solunumda yavaşlama oluşturabilir ve sürekli kullanıldığı zaman organların işlevlerinde bozulma oluşturabilir. Bağırsak hareketlerinin yavaşlamasına ve ruh sağlığının olumsuz etkilenmesine sebebiyet verebilir. Uyuşturucu etkisinden dolayı zihinsel bulanıklık meydana getirebilir ve cinsel isteği azaltabilir. Bundan dolayı haşhaş ne kadar yenmeli sorusuna değinmek gerekir. Bu bitkinin tohumları haftada en fazla 3 kere kullanılması gerekir. Tahin ya da bal ile karıştırılıp tüketilebilir.
