Kolesterol, bir yağ türüdür ve yüksek kolesterol LDL(kötü) düşük kolesterol ise HDL(iyi) olarak ifade edilir.
Kolesterol Nedir, Ne Demek?
İnsan bünyesinde iyi ve kötü olmak üzere yağlar bulunur. LDL olarak bilinen kötü yağ oranının yüksek olması ve HDL olarak bilinen iyi yağların düşük olması risk faktörüdür. Kanda aşırı miktarda bulunan kolesterol damar duvarında birikmesi ile kalp krizi, felç, damar tıkanması, böbrek yetmezliği gibi riskleri arttırır.
Yüksek kolesterol belirtilerinin başında bacak ağrısı, göğüs ağrısı, göz etrafında ve ciltte sarı lekeler oluşur.
Yüksek kolesterol günümüzde en çok rastlanan sağlık sorunlarından biridir ve kalp damar hastalıklarının oluşumunda birebir etken olarak gösterilmektedir. Yüksek kolesterolün yükselmesinde birçok sebep vardır. Bunların başında yeme düzeni ve şekli özellikle yağlı besinlerin tercihi aşırı kilo, diyabet ve kullanılan bazı ilaçlar sebebiyet verir. Ailede var olan kalıtımsal özellik ve stres de etkilidir. Yüksek kolesterole sebebiyet veren yiyeceklere gelince doymuş yağ oranı yüksek özellikle et, sosis, tereyağı, kaymak, kekler, bisküviler sayılabilir. Sağlıksız bir beslenme, egzersiz yapmama, kilolu olma, fazla sigara ve alkol başlıca etkenlerdir.
Kötü Kolesterolü Düşüren ve Yükselten Gıdalar Nelerdir?
Yulaf içerdiği besin lifi sayesinde kolesterolü düşüren bir etkisi vardır. Fındık hem kolesterolü düşürür hem de doymamış yağ oranı yüksek yağlar bakımından zengindir. Balık kolesterolü dengelerken diğer yandan da Omega 3 açısından zengindir. Yükselten gıdalara gelince, tereyağı, kuzu eti, krema, fast food gıdalar, hamur işi yiyecekler, patates kızartması, ekmek, yumurta sarısı, sosis, salam, sucuk gibi yiyecekler ise kolesterolü yükseltir.
Yüksek Kolesterol Neye Sebep Olur?
Kolesterol sorunu yaşayan bir hastaya ilk önce egzersiz ve bir beslenme programı uygulaması tedavisi verilir. Sonrasında eğer bu durumla tedavi gerçekleşmezse ilaçla tedaviye başlanılır. Ancak kolesterol ilaçlarının kullanımı çok önemlidir. Yüksek kolesterol Alzheimer hastalığının tetikçisidir, kolesterol hapları sperm kalitesinde ve sayısında düşüklere neden olmaktadır, meme kanserini tetikleyicidir. Kolesterol hücre yapısının inşasında kullanılır, hormonlara katkıda bulunur. Vücut ihtiyaç duyulduğu anda kolesterol üretir bunun yanında tüketilen gıdalardan da kolesterol alınır. Eğer vücutta kolesterol fazla ise bu sefer damarlarda birikmeler başlar. Damarları etkilemesi ile birlikte kalp damar hastalıklarına dair hastalıklar baş gösterir.
Yüksek kolesterol bir kişiyi hasta hissettirmez, günlük hayatını etkilemez, belirtisi yoktur ancak sinsi ilerler ki bu ilerleyen bu durumlarda rutin testlerde ortaya çıkar. Kolesterolünün olup olmadığını bilmek durumu kalp damar hastalıklarının bir numaralı adayı olunduğuna dair bir durumdur. En yaşanılanı damar hastalıklarıdır. Kanda pıhtılaşmalar yaşanabilir, bu da damarı daraltıp kan akışını durdurur. Ve bunların sonucu inme ya da kalp krizidir.
Kolesterol Kaç Olmalı? Nasıl Dengede Tutulur?
Vücuttaki kolesterolün %85 i vücut tarafından üretilir diğer kalanı yenilen yiyeceklerden gelir. Yemek düzeni kolesterolde bir numaralı kriterdir. Kilo vermekle bu hastalıkla baş edebilmek için ilk adım atılabilir. HDL seviyesi minimum 40 olmalıdır. LDL seviyesi ile 70 sınırlarında olmalıdır.
Kolesterolün yükselmemesi için öncelikli olarak tüketilen gıdaların içeriği önem taşır. Örneğin sık sık hazır paket yiyecekler tüketme adayı iseniz yüksek kolesterol sorunu yaşayacaksınız demektir. Yaş ve kiloyla birlikte bu durumda da artışlar söz konusu olmaktadır. Özellikle 40 yaş sonrası mutlaka her sene kontrollerin yapılması önemlidir. Çok hareketsiz olmakta bu hastalığın doğması için yeterli sebeplerden biridir. Spor yapılamasa bile en azından yürüyüşler yapılması gereklidir. Şeker hastalığı, tiroit ve böbrek hastalıklarıyla mücadele edenler de kolesterolü yüksek olan adaylardır. Kolesterol testi aç karnına yapılır.
