Sıvı bitki yağlarının hidrojen ile doyurulması ile elde edilen trans yağlar, sağlık için zararlı olan ve çok tüketildiği gibi birtakım farklı hastalıkların oluşmasına sebebiyet veren yağ çeşitleridir.
Trans Yağ Nedir? Özellikleri Nelerdir?
Doymamış yağ asitleri arasında yer alan trans yağlar, hayvan vücudunda doğal bir şekilde meydana gelen ve aynı zamanda endüstriyel anlamda da üretilebilen bir yağ çeşididir. Bazı hayvanlarında sindirim sisteminde birtakım bakteriler tarafından üretilen bu yağlar, hayvansal gıdalarda az miktarda yer almaktadır. Süt ürünlerinin içerisinde yaklaşık olarak %2-8 oranında yer alırken bu oran et çeşitlerinde %3-9 oranında yer almaktadır.
Doğal bir şekilde üretilen ve hayvansal gıdalarına az miktarda yer alana trans yağlar sağlık açısından bir sorun teşkil etmemektedir. Fakat yapa şekilde üretilen ve tüketilen trans yağlar vücut için zararlı etkiler meydana getirmektedir.
Sıvı halde bulunan bitkisel yağların hidrojen ile doyurulması sonucunda katı hale getirilmesi ile elde edilen trans yağlar, paketlenmiş ürünlerde ve hazır gıdalarda yer almaktadır. Aşırı miktarda tüketildiği zaman vücutta pek çok hastalığın oluşmasına neden olan trans yağlar az miktarda tüketilmelidir ya da hiç tüketilmemelidir. Doktorlar ve beslenme uzmanları tarafından kesinlikle önerilmeyen bu yağların çoğu yapay şekilde üretilmektedir. Bundan dolayı zararlıdır.
Trans Yağın Zararları Nelerdir?
Sağlık açısından hiçbir faydası olmayan trans yağın zararları oldukça farklıdır. Aşırı miktarda tüketilen trans yağlar, kalp hastalıklarının oluşmasına neden olmaktadır. Trans yağ açısından yüksek olan besinler vücutta kötü kolesterolün yükselmesine neden olmaktadır. Kötü kolesterol yükseldiği zaman damarlarda tıkanma meydana gelmektedir. Vücutta HDL ve LDL kolesterol seviyesinin yükselmesine neden olan bu yağ koroner arter hastalığı ve kalp krizi görülme riskinin ve ihtimalinin artmasına neden olur.
Tip-2 diyabetin oluşmasına neden olan trans yağ, şeker hastalığına neden olmaktadır. Kan şekerinin normalden yüksek olması olarak isimlendirilen bu durum, vücuttaki hücrelerin şekeri yeteri kadar kullanamaması durumunda meydana gelmektedir. Kan şekerinin yüksek olması ilerleyen zamanda kalp, böbrek ve göz hastalıklarının oluşmasına neden olmaktadır. Damar yapısının bozulması ve eklem iltihabı gibi durumlar meydana gelebilmektedir.
Trans Yağ Nerelerde Kullanılır?
Bitkisel yağların oda sıcaklığında katı hale getirilmesi ile elde edilen trans yağlar, kimyasal işlemler sonrasında meydana gelmektedir. Besinlerin raf ömrünü uzatmak ve daha lezzetli olmasını sağlamak amacı ile kullanılmaktadır. Trans yağ içeren besinlere baktığımızda margarin , ekmek ve pasta gibi unlu mamüller, dondurma, patlamış mısır, atıştırmalıklar, patates kızartması, çıtır tavuklar ve kahve kreması gibi pek çok besinin içerisinde yer alabilmektedir. Bu tarz hazır besinlerin az miktarda tüketilmesi gerekmektedir.
İnsan Sağlığı İçin Faydalı Yağlar Nelerdir?
Sağlıklı bir yaşam için günlük alınması gereken kalori miktarının bir kısmı sağlıklı yağlar tarafından karşılanmalıdır. Doymuş yağlar arasında yer alan trans yağlar insan vücudu için zararlıdır ve tüketilmemesi gerekmektedir. Sağlıklı bir yaşam için doymamış yağlar tüketilmelidir. Zeytinyağı, avokado yağı sağlıklı yağlar arasındadır. Omega-3 yağ asidi ve çoklu doymamış yağ barındıran besinler tüketerek daha sağlıklı bir yaşam mümkün hale gelmektedir.
