Sıtma; anopheles türünde bir sivrisineğin sokması sonucunda kana bulaşan virüs ile oluşan, insandan insana bulaşan, ara ara yükselen ateş, titreme ve terleme ile kendini gösteren bir hastalıktır.
Sıtma Hastalığı Nedir, Ne Demek?
İnsan hayatını olumsuz yönde tehdit eden bir hastalık olan sıtma, daha çok Afrika kıtasında ve bunun yanında Asya, Güney Amerika bazı Uzak Doğur ve Orta Doğu ülkelerinde görülen bir hastalıktır. Bir tür sivrisineğin sokması sonucunda parazitin vücuda girmesi ile meydana gelmektedir. Plazmodyum isimli bir parazitin neden olduğu bu hastalık kişiden kişiye sivrisinek sokması ile bulaşmaktadır.
Sıtma bir kan hastalığıdır ve insanları etkileyebilen 4 türü vardır. Sürüngen, memeli ve kuşları etkileyen yaklaşık 100'den fazla türü bulunmaktadır.
P. falciparum paraziti sıtmanın en şiddetlisine neden olur. Bu sıtma türüne yakalananlar yüksel ölüm tehlikesine maruz kalmaktadır. Hamile bir kadına bulaşması bebeğe de bulaşmasına neden olabilmektedir. Kan yolu ile bulaşan bir hastalık olan sıtma organ nakli, kan nakli ya da ortak kullanılan iğne ya da şırıngalardan bulaşabilmektedir. Anında tedaviye başlanılmayan sıtma kişinin ölümüne sebep olabilmektedir. Bu neden tehlikeli ve önem arz eden bir rahatsızlıktır. Diğer adı malarya olan sıtma, teşhis edilip tedaviye başlandığında kısa süre içerisinde iyileşme göstermektedir.
Sıtma Belirtileri Nelerdir? Nasıl Anlaşılır?
Kan yolu ile bulaşan malaria belirtileri, paraziti taşıyan sivrisineğin sokmasından sonra yaklaşık olarak 1 hafta ile 30 gün arasında belirtileri göstermeye başlar. Bazı durumlar bu süre yaklaşık olarak 1 yıla kadar uzayabilir. Yüksek ateş, aşırı ya da orta şiddetli titreme ve aşırı terleme yoğun görülen belirtiler arasından yer almaktadır. Bunların yanında aynı zamanda baş ağrısı, mide bulantısı, kusma, karın ağrısı, ishal, anemi, kas ağrısına bağlı kasılmalar ve kanlı dışkı bu rahatsızlığın diğer belirtileri arasındadır.
Sıtmada belirtiler kendini nöbetler şeklinde gösterir. Bu parazitin türüne göre daha şiddetli ya da hafif olabilir. Sıtma nöbetleri henüz başlamadan 2-3 gün öncesinde kişide yorgunluk, mutsuzluk, iştah kaybı, baş, bacak, sırt ağrısı gibi belirtiler meydana gelebilir. Sıtma kendini titreme nöbetleri ile göstermektedir. Titreme sırasında ateş yükselmeye başlar. Bu titremeler bazen 2 saate kadar uzayabilir. Hastalık ilerleme gösterdiği zaman dalak ve karaciğerde büyüme meydana gelir. Dalaktaki büyüme yırtılmaya ve bu da iç kanama ile birlikte kansızlığa neden olabilir. Bunun yanında hastada solunum güçlüğü de oluşabilmektedir.
Malaria Hastalığı Bulaşıcı mıdır?
Soğuk algınlığı, grip ya da cinsel yollarla bulaşmayan sıtma kan yolu ile bulaşan bir hastalıktır. Sıtma olan birinin yanında oturmak ya da geçici temas kurmak bulaşmaya neden olmaz.
Sıtma Kaç Günde Geçer? Tedavisi Nasıl Yapılır?
Belirtiler fark edildiği anda kişinin en yakın sağlık kuruluşuna başvurması gerekmektedir. Parazit türüne göre hastalığın tehlike durumu bulunmaktadır. Uzman doktorlar genel olarak parazit türünü belirleyip ona göre ilaçlı tedaviye başlamaktadır. İlaçlı tedavi ile kısa süre içerisinde tedavi edilebilen bu hastalık bazen daha uzun süre kalıcı olabilir. Parazit vücutta uzun süre yaşayabilir ve belli bir süre sonra tekrar aktif hale gelebilir. Bu durumu önlemek ve sıtmanın vücuda yeniden nüksetmesini önlemek için ikinci bir ilaç verilmesi gerekir. Parazitin türüne göre sıtma nöbetlerinin sıklığında ve iyileşme sürecinde değişkenlik görülmektedir.
