Beyin yiyen amip; naegleria fowleri isimli bakteriden dolayı ortaya çıkan, ABD başta olmak üzere son zamanlarda Türkiye'de görüldüğü belirtilen bir hastalık türüdür.
Beyin Yiyen Amip Nedir?
Vücuda bulaştıktan kısa bir süre sonra ölüm gibi tehlikeli sonuçların oluşmasına neden olan beyin yiyen amip, genel olarak yüksek ateş, mide bulantısı ve kusma gibi belirtiler ile kendini gösteren bir hastalıktır. Tek hücreli bir canlı olarak betimlenen naegleria fowler isimli bakterinin neden olduğu bir rahatsızlık türü olarak ifade edebileceğimiz beyin yiyen amip, insanlara su yolu ile burun ve gözler aracılığı ile bulaşan bu amip beyin içerisine yerleşerek burada enfeksiyon meydana getirir. Tıpkı menenjit hastalığında olduğu gibi aynı şekilde yüksek ateş sonucu beynin zarar görmesine ve hastanın ölmesine sebebiyet verebilmektedir.
Beyin yiyen amipler ortam sıcaklığına ve bulundukları bölgeye göre Kist, trofozoit, kamçılı amop formu olmak üzere 3 şekilde ortaya çıkmaktadır. Bu türlerin her biri genel olarak çamurlu su, yüzme havuzu, göl ve durgun sularda nazal ya da oral yolla bulaşır ve sonrasında amip haline gelirler.
İnsandan insana bulaşan bir hastalık olmayan beyin yiyen amip ilk olarak 1962 yılında görülmüştür. O yıldan bu yana çeşitli vakalar görülebilmektedir. Florida eyaletinde 1962'den bu yana yaklaşık olarak 37 beyin yiyen amip vakası tespit edilmiştir. Çoğunlukla solunum yolu ile vücuda enfekte olan bu amipler, zaman içerisinde vücut işleyişini bozar ve buna bağlı olarak ölüm gibi sonuçların oluşmasına sebebiyet verirler.
Beyin Yiyen Amip Belirtileri Nelerdir?
Solunum, burun yolu ile vücuda bulaşan beyin yiyen amip, öncelikle burun içerisindeki mukozaya yapışır ve buraya yerleşir. Daha sonra burayı geçer ve koku alma sinirine ulaşır. Bunun sonrasında beyni besleyen omurilik sıvısına ulaşır ve beynin tamamına yayılır. Bunun sonrasında beyinde enfeksiyon ve iltihap oluşmasına sebebiyet verir. Bu durum menenjit başta olmak üzere birtakım hastalıkların oluşmasına sebebiyet vermektedir. Bunların sonucunda ise başta yüksek ateş olmak üzere bulantı, şiddetli baş ağrısı ve göz ağrısı gibi etkiler meydana getirir. İlerleyen süreçte ise tü bunlar şuur kaybının yaşanmasına sebebiyet verir. Sonrasında koma ve ölüm gibi sonuçların doğması olağandır.
Kısa süre içerisinde beyine ulaşan bu parazitler enfeksiyon başta olmak üzere beyinde pek çok hasara yol açarlar. Bu durumun sonucunda beyin işlevselliğini ve beraberinde vücut birtakım yetilerini kaybetmeye başlar. Herhangi bir müdahale edilmediğinde beyin fonksiyonları zamanla azalır ve tamamen yok olur.
Beyin Yiyen Amip Hastalığı İnsandan İnsana Bulaşır mı?
Uzmanların yapmış oldukları açıklamalara göre bu hastalık insandan insana bulaşmamaktadır. Kişi virüsü burun yolu ile almaktadır. Daha çok ABD'nin güney eyaletinde görülen bu rahatsızlık vücuda enfekte olduktan sonra 1-9 içerisinde belirtilerini göstermeye başlamaktadır. Eğer bilinç bulanıklığı oluşacak kadar ilerleme gerçekleştiyse ölüm kaçınılmaz bir son olmaktadır. Kişinin virüs ile doğrudan teması ile vücuduna enfekte olmaktadır. Belirtile ortaya çıktıktan sonra yaklaşık 1 hafta içerisinde ölüm meydana gelebilmektedir.
Beyin yiyen Amip Türkiye'de Var mı?
Son zamanlarda pek çok kişinin hayatına neden olan beyin yiyen amip ülkemizde Amerika'daki gibi değil benzer şekilde görülmektedir. Türkiye'deki amipler genel olarak sindirim sistemi odaklı olmaktadır ve bağırsakları etkilemektedir. Bu nedenle virüsün bulaşmasını engellemek amacı ile dikkatli olunmalıdır.
