Sınırda kişilik bozukluğu; kişinin düşünme biçiminde, çevresini algılama şeklinde, insanlar hakkındaki duygularında ve insan ilişkilerinde birtakım problemlere yol açan mental bir rahatsızlık olarak tanımlanmaktadır. Bu hastalıkta kişilerin düşüncelerinde genel olarak bir istikrarsızlık söz konusu olmaktadır. Bu durum onların davranışlarına da yansımaktadır.
Sınırda Kişilik Bozukluğu Nedir?
Kendini oldukça güzel ve başarılı hissederken aniden düşüncelerin değişmesi ile kendini önemsiz biri olarak algılama şeklinde örneklendirebileceğimiz sınırda kişilik bozukluğu; genç erişkinlik döneminde meydana gelen ve ani duygu durum değişiklikleri ile kendini gösteren psikiyatrik bir rahatsızlıktır. Sınırda belirsizlik olarak betimlenen bu rahatsızlık borderline kişilik bozukluğu olarak da tanımlanmaktadır.
Sınırda kişilik bozukluğu, nevroz ve psikoz olan iki psikiyatrik rahatsızlık arasında sınır olarak kabul edilmektedir.
Kendilerinin nasıl biri olduğunu, hayattaki rollerinin ne olduğunu bilmeyen ve bu konularda kararsız olan sınırda kişilik bozukluğu olan kişiler, olaylara çok iyi ya da çok kötü olarak bakmaktadır. Ortası bulunmamaktadır. Genel olarak uçlarda görmeye meyillidirler. Bu hastaların fikirleri ve düşünceleri çok çabuk değişebilmektedir. Yoğun bir istikrarsızlıkları vardır. Bu da onların sosyal hayatlarına olumsuz yönde yansırken kendi benliklerini çözememelerine de neden olur. Borderline kişilik bozukluğu olan kişiler bugün çok samimi oldukları birini ertesi gün düşman olarak görebilirler.
Sınırda Kişilik Bozukluğu Belirtileri ve Özellikleri Nelerdir?
Gerçekte kim olduklarını saptayamayan, düşüncelerindeki hızlı değişimler nedeniyle diğer yargıları ve aynı zaman ilgi alanları da değişen sınırda kişilik bozukluğu özellikleri ve hastalığın belirtileri şu şekildedir:
- Biriyle çok çabuk yakınlık kurabilirler. Bunun yanı sıra terk edilme korkusu nedeni ile kendinden uzaklaşacağını düşündüğü kişi ile anında iletişimi kesebilirler.
- Arkadaş, aile, yakın çevre ile ilgili hızlı bir şekilde değişen aşk, sevgi, nefret gibi uç duygular barındırmak
- Benlik yapısının bozuk olması ve dengesiz olmak
- İkili ilişkilerde yoğun duygular hissedebilir ve abartılı davranışlar sergileyebilirler.
- Fikirleri sebepsiz yere çok hızlı bir şekilde değişir.
- Araba sürerken çok dikkatsiz olurlar. Aşırı ve mantıksız bir şekilde para harcalar. Çok fazla yemek yeme, madde kullanımı ve kumar söz konusu olabilir. Sınırda kişilik bozukluğu cinsellik konusunda abartılı olmaya neden olur.
- Kendine zarar verme düşüncesi hakim olur ve tekrarlayan intihar düşünceleri, girişimleri söz konusu olabilir.
- Ani ve yoğun duygu değişimleri birkaç saat ya da birkaç gün içerisine meydana gelebilir.
- Yoğun öfke ve aynı zamanda öfke kontrol problemleri olur.
- Güven problemi söz konusudur. Diğer insanların niyetleri konusunda aşırı şüpheci olurlar.
Bu belirtiler borderline kişilik bozukluğu hastalarının her birinde tam olarak görülmez. Bazılarında belirtilerin çoğu görülürken bazılarında ise birkaç tanesi görülmektedir. Belirtilerin sayısı, görülme süresi ve şiddeti hastaya göre değişkenlik gösterir.
Borderline Kişilik Bozukluğu Nedenleri Nelerdir?
Kesin nedeni bilinmeyen sınırda kişilik bozukluğu genetik midir diye merak edilmektedir. Kalıtımsal etkenlere bağlı olarak meydana gelebilmektedir. Fakat bu tek neden değildir. Fakar ailesinde bu hastalıktan olan kişilerin riski daha yüksektir. Ayrıca sağlıklı bir kişi ile bu hastalığa sahip olan kişinin beyni arasında yapısal ve işlevsel farklılıklar söz konusudur. Sosyal ve kültürel etkenlerden de kaynaklanabilir. Bunlara ek olarak çocukluk döneminde istismar, ihmal edilme, terk edilme gibi durumlar da hastalığın sebepleri arasındadır. Psikiyatrik bir hastalık olduğu için genel olarak birkaç etkenin bir araya gelmesi sonucunda oluşmaktadır.
Sınırda Kişilik Bozukluğu Tedavisi Nasıl Yapılır?
Gerekli testler ve muayeneler ile hastalığın tanısı koyulduktan sonra temel sınırda kişilik bozukluğu tedavi yöntemi olan psikoterapi uygulanır. Bazı durumlarda eğer uzman doktor tarafından gerekli görülürse ilaç tedavisi de eklenebilir. Ayrıca yine uzman doktor gerekli gördüğü taktirde hastaneye yatış da gerçekleştirilebilir. Hastanın normal bir şekilde hayatını devam ettirebilmesi, hastalığa neden olan duygu ve düşüncelerin yönetilmesi, insanlarla ilişkilerinin düzeltilmesi ve hastalık hakkında bilgi sahibi olmasını sağlamak gibi hedefler ile tedavi uygulanmaktadır.
